नेपाल सम्वत् ११४५ थिंलागाः ५ ( ५ पुष , २०८१) डिसेम्बर २०, २०२४ , शुक्रबार, बाँपीझ्याला । nम्याग्दीको बेनी नगरपालिका-४ बास्कुनाका ५३ वर्षीय तिलक गुरुङले चार वर्ष वैदेशिक रोजगारीबाट फर्किएपछि कुखुरा, गाईभैंसी पालन र सुन्तलाखेती सुरु गरेर आफ्नो घरव्यवहार चलाएका छन्। विदेशमा सोचेजस्तो कमाइ नभएपछि उनले विसं २०५८ मा ‘केन्जन बहुउद्देश्यीय कृषि फार्म’ स्थापना गरे। कुखुरा पालन, अण्डा तथा दूध बिक्रीबाट आम्दानी गर्दै उनले आफ्ना पाँच छोराछोरीलाई इन्जिनियर, नर्स र अधिवक्ता जस्ता प्रतिष्ठित पेशामा पुर्‍याउन सफल भए। उनका तीन छोरी अस्ट्रेलियामा छन्, भने छोरा केन्जनले नेपालमै एरोनिकल इन्जिनियरिङको अध्ययन गरिरहेका छन्।

गुरुङले यस वर्ष ३५० बोटमा फलेका सुन्तलालाई १४ लाख रुपैयाँमा ठेक्कामा बेचेका छन्। उनले कृषि पेसाबाट आर्थिक र सामाजिक पहिचान बनाउन सफल भई जिल्ला तथा केन्द्रीयस्तरका कृषि उद्यमी पुरस्कारसमेत प्राप्त गरेका छन्। हाल उनले १२ वटा गाईभैंसी पालेका छन् र दैनिक ९० लिटर दूध बिक्री गर्छन्। तिलक गुरुङ र उनकी श्रीमती तिलकुमारीसहित दुई कामदार फार्ममा कार्यरत छन्।

तिलक गुरुङले ‘एफएम भिलेज’ (फ्रुट र मिल्क गाउँ) बनाउने अभियानको अगुवाइ गरेका छन्। बास्कुनाका १६ घरधुरीले सुन्तला लगाएका छन्, र यसपालि करिब १ करोड ५० लाख रुपैयाँको सुन्तला बिक्री हुने अनुमान गरिएको छ। दैनिक ३०० लिटरभन्दा बढी दूध बेनीमा बिक्री हुन्छ। बास्कुना, सुर्केमेला र थामडाँडाका ४० घरधुरीले आठ हेक्टर क्षेत्रफलमा सुन्तलाखेती गरेका छन्, जसमा ५० हजार फल दिने बोट छन्।

सुन्तला किसानहरूले वार्षिक १ लाखदेखि १४ लाख रुपैयाँसम्म आम्दानी गर्ने गरेका छन्। बास्कुनाको सुन्तला रसिलो, गुलियो र स्वादिलो हुने भएकाले नारायणघाट, काठमाडौं र नुवाकोटमा ठूलो माग छ। कृषक भीम गुरुङले गत वर्ष ५ लाखको सुन्तला बिक्री गरे भने यसपालि १० लाख रुपैयाँ बराबरको सुन्तला उत्पादन गरेका छन्।

कृषकहरूलाई उचित मूल्य दिलाउन वडाका जनप्रतिनिधि र कृषक समूहले सुन्तलाको न्यूनतम मूल्य ८५ रुपैयाँ प्रतिकिलो निर्धारण गरेका छन्। गत वर्ष यो मूल्य ८० रुपैयाँ थियो। कृषि ज्ञान केन्द्रले प्रधानमन्त्री कृषि आधुनिकीकरण परियोजनामा बास्कुनालाई समेटेर विभिन्न औजार र सामग्रीहरू उपलब्ध गराएको छ। सिँचाइका लागि तीन वर्षअघि बालमखोला सिँचाइ आयोजना बनेपछि कृषकलाई थप सुविधा भएको छ। तर, बेनी–थामडाँडा–बरङ्जा सडक स्तरोन्नति नहुनु, बाँदरको आतङ्क र सुन्तलाको दाना झर्ने समस्या चुनौतीका रूपमा रहेका छन्। यी समस्याहरू समाधान गर्न वडासदस्य सन्दीप खत्रीले प्रदेश सरकार र कृषि निर्देशनालयसँग समन्वय गरिरहेको बताए।