Jul 27 2026 | २०८३, श्रावण ११ गते

Jul 27 2026 | २०८३, श्रावण ११ गते

छिजिके ग्वाहार हो समन्वयय् चिखी बात्चा छ्वासउ खोईदमु : पुर्षार्थ श्रेष्ठ, समाजसेवी, द्वाल्खा

छिजिके ग्वाहार हो समन्वयय् चिखी बात्चा छ्वासउ खोईदमु : पुर्षार्थ श्रेष्ठ, समाजसेवी, द्वाल्खा

द्वाल्खा जिल्ला भीमेश्वर नगरपालीका वडा ल्याखाः २ पाखलती चोङनदिउ पुर्षार्थ श्रेष्ठ मदईधोन्गु बा मोहनबहादुर श्रेष्ठ हो मा लक्ष्मी श्रेष्ठय ड्वाकुन्दाङ्गु जेठा कय् खेउ । भाजु श्रेष्ठ बुँय तिथी नेपाल सम्वत् ११८१, अनलागा १, (२०१८ दँ जेठ ६ गते, बुधबार ड्वाक्छेकु खेङ । बाणिज्यशास्त्रकु वि.कम. यङन तयन दिउ भाजु श्रेष्ठ ग्रामीण विकास टुकी संघ, चरिकोट द्वाल्खाकु कार्यकारी निर्देशक जुयेन ज्य खँ यङन ययन चोङन दिरहिन् ।

आन्थीतु कालिन्चोक युवा क्लव द्वाल्खाय् हाखेनय नायः आउय सल्लाहविउ, नेपाल रेडक्रस सोसाईटी द्वाल्खा जिल्ला शाखाय् ढ्यावाबरिल, उकाली सामुदायिक मासिक पत्रिकाय थापना यङ ताक्कुये सम्पादक, बाँपिझ्याला डटकमय सल्लाहकार नापनापङ गत्केङ सामाजिक खलककु आवद्ध जुयेन चोङन दिउ भाजु श्रेष्ठ द्वाल्खाकु नामजाउ बुद्धिजिवी खेङ् । भाजु श्रेष्ठनाप छिजि बाँपिझ्यालाय् जुउ खँय् मुल खँपेन उकु ब्वयेन तरगु।

स्याउदाई ।
दोखुनु सोयन हाखेन नेपाल सम्वत् ११४६ हो वि.सं. २०८३ य व्यालाकु थय त आले थय दोखुनु परिवारकु भिङ्गु टोनगु । 
थय त आले थपे पति पितकाउ दोखुनु खलकत जन व परिवारय् खेन्नलान जिनुङ भिङ्गु टोनगी ।

थनकेसि हातिकु व्यस्त जुयन चोनगु ?
जन मुल ज्य वा कार्यक्षेत्रय हिसावन जन न्हिनेसय् जिम्मेवारी ज्य टुकि संघकु चोङन कार्यकारीय जिम्मेवारी कायन थउ जिम्मेवारी वहन यङन चोनगी आले द्वाल्खाय विकास निर्माण खेन्नय ज्यकु ब्व कायन थउ फय सय ज्य खँ यङन ययन् चोनगी ।

टुकि संघन द्वाल्खा जिल्लाकु हाति ज्य यङन चोन ले ?
टुकि संघन द्वाल्खाये गाउँपालिका स्तरकु गत्केङ विषय थिथि गाउँपालिका क्षेत्रत ग्वारमुङन ज्य खँ यङन ययन चोन आउ विषेश यङन सामुदायिक विकास निर्माण, सामाजिक क्षेत्रकु, ग्रामिण क्षेत्रकु, एकिकृत शिक्षा, मिसामीय् अधिकार, मुचापे अधिकार, सिचाई, कृर्षि, मिसामी सशक्तिकरण खेन्न स्थानिय समुदायत खलक दके यत्के आपिस्त तालिम वियन प्राविधिक ग्वाहार वियन रचनात्मक ज्य यत्के व आपिस्त थउ  आर्थिक स्तर विकाय यत्के थउ जिवन यापन थउतु यरि फकेईरी हैसियत दकेईरी ज्य खँ जुएन चोन । 

उ थिगुर द्वाल्खा जिल्लाय ग्रामीण क्षेत्रय् जनतापे लागिन् खुसीय खँ खेङ हात्त हर्स सावुन थिगर ङ्यारीत ठाकउ किसानपिस्त थनु बाँलकु कृषि प्रविधीलान् आम्दानी जुयन्ली आर्थिक स्तर बढई जुयन थात ओङन चोङ्गु खोई दयन चोन । मेवु खँ सिविन नेपाल व टुकी संघको समन्वयकु संघन् “मिसामी आले मुचापे सशक्तिकरण आले जीविकोपार्जन सुधार परियोजना (“महिला तथा बालबालिका सशक्तिकरण एवं जिवनस्तर सुधार परियोजना”) ज्य खँ हिल्के ययन चोनगु ।

थपिस्न तालिम जुकुन विरगुरा नाप नाप व्यवहारिक ज्ञान विरगु ?
ईसि ज्य हङ तालिम जुकुन वियन आपे जिवनस्तर भावनाकु जुकुन उस्काईमेत्कु ईसिन थौतु थि थि क्षेत्रय् ज्यत व्यवहारिक ज्ञान वियन नाप नाप ज्य यत्के सेङन त्वार्तरगु । उदाहरणय लागिन कृषिय खेन्न खँलाई मल्दन हर्स उत्पादनय लागिन् पुयाय गु व्यवस्था यङन विरगु आमे लागिन किरपिस्न नास मेङन थ्व हङन आमे वासरपेन नसि सार टुल्केय व्यवस्था यतगु आले आमे नाप नापङ उत्पादन जुई धोङनली बजार व्यवस्थापन टुल्के यरित ग्वाहार यङन आपे जो कु ढ्यावा प्वारचिके जुकुन ईसि उद्देश्य पुरा जुर हङन मनकु कारगु । ईथि जुयनुङ चोन ।

मिसामी अधिकार हो मिसामी सशक्तिकरणय खँ जुकुन हो तालिम जुकुन मविगु हाति यर्सरी मिसामीपेन थउ टुटिकु ल्वाप्डोनई फरई हङन आयमुलक ज्य सेङन अवसर वियन ग्वाहर यगतु आन्थितु बालअधिकार व शिक्षा य सवालकु ईसिन मुचापिस्त ब्वन्केईमल आपे अधिकारय रक्षा यरिमल हङन जुकुन भाषन हो तालिम मविगु आम ठाँईकु ब्वईत स्कुल दम रा मद आले स्कुल दर्सङ चोङन बोईत ठाई दम रा मद आम सोयन ईसिन स्कुलय भवन निर्माण, भौतिक पुर्वधारपेन ग्वाहार यरिरि ज्य यङन चोनगु ।

यिनागु ज्य थपे संस्थान जुकुन यङ रा गुनेङ ग्वाहार दम ?
नर्वे देशय् फोरुट हङ संस्थाय् ग्वाहारकु टुकी संघ हो सिविन नेपाल मिलई जुयन उ ज्य खँ यङन् ययन् चोङ दमु ।
 
थमु द्वाल्खायतु मि खेङ आन्थिनुङ थपे संघय ज्य खँकु द्वाल्खा दुपानत सहभागिता मयङ थिनागु हात्त ज्यउ ?
इसि संघय कार्यक्षेत्र हङ विशेष यङन नगरपालिका सोयन पिपान गाउँपालीका खेन्न जुकुन जुय लागिनुङ द्वाल्खा दुपान मोसोय थिनागु जुईफरई तर आवश्यकता दउ खँ स्थानिय एकिकृत पहल जुर  हर्स आमताक्कु जुईफरई ।

छिजि द्वाल्खा मेबु ठाई सोयन विकास निर्माणकु लिखन लकु कारण हाति खोनगु ?
छिजि द्वाल्खा विकास निर्माणकु लिखन लकु कारण स्रोत, साधन, क्षमताय अभाव न मखे उ दोखुसेनुङ सिय खँ खेङ छिजी द्वाल्खाकु स्रोत य ठाईकु स्रोत दम साधन मल्स साधन दम क्षमताय ठाईकु क्षमता दम, आउ मल्दन ईच्छा, छिजि दोख्सेत द्वाल्खात विकास यरितङ पर्याप्त ईच्छा दम तर कमजोरी हाति दम हर्स दोखुसेय ईच्छा, क्षमता पाउ जुयलागिन् विकासकु वाधा जु खेङ । 

छिजिके ग्वाहार हो समन्वयय चिखी बात्चा छ्वासउ खोईदमु । आमु जुयलागिन् विकासकु वाधा जु खेङ वय कारणन स्रोत साधनय परिचालन जुईमफर्जु गुनानुङ साझी योजना हाई मफर्जु हाय योजनातङ समन्वय यरिमफर्जु गत्केङ खँपेन योजनापेन विभाजित अवस्था जुर, आम कारणन विकासकु लिखन लकुतु खेङ । तर आनागु जुर्ङ जुर्ङ गत्के ओल्ते ज्य खँ जुयन ययन चोन । 

आन्थितु साझी ज्य खँय्लागिन् वा साझी योजना यईफईमल्दन, दोखुनु विकास निर्माणय लागिन् एकिकृत एजेण्डा हाईमल्दन आले बाँलकु ज्य य लागिन गुनानुङ कानिकाई मजि ईनागु ज्य खँकु राननितीक ना यई मजिर । द्वाल्खा दुपान छिजिन् ईथि यरी फर्गुहर्स चाड सोयन चाड विकास जुईफयौ । छिजि दोखुनु नाप ज्याङन मिलई जुयन ईतिहासन् सराप विउ ज्य खँ सोयनुङ नाम जाउ ज्य खँ यत्कु हर्स बाँलकु जुयउ । ईथि यरी त छिजि दोखुसेनुङ थउ थउ विधाकु ज्य खँ यङन चोङ्गुपिस्त ग्वाहार यरी मल ।

भाषा हङ हाति थिनागु लगंई जुर छिजि जिवनकु वय महत्व हाति दम ?
जुईतवा जि भाषा विद् मखे आन्थिनुङ भाषा हङ मिपे पहिचान खेङ उन मिपे जात, धर्म हो संस्कारत ओसिकेरई । मिपे जिवनकु भाषाये महत्व गुलि दम हङन ङेईरी वा आकाशकु गुलि नक्ती दम हङन ङेईरी थिनागु खेङ वत यउली हर्सङ भाषा मिय् अस्तीत्व खेङ । उ भाषा हङ मिके मदत हर्स पहिचान मद जात मद आले थउ परिचयतु मद आम कारणन भाषा हङ मिय हाखेन उईरी थउत वसिकेईरी माध्यम खेङ ।


द्वाल्खा नेपाल (नेवार) भाषाय् संरक्षण हो विकासय लागिन् हाती यरी मलेउ ?
भाषा हङ छिजि थउ पहिचान जुयलागिन् दोखुनु सोयन हाखेन वय संरक्षण यरी मल । आउ गिथी यङन संरक्षण यरीउरी हङ खँकु दोखुनु सोयन हाखेन थउ छेँकु छिजि मा भाषा छ्याली मल्दन । वय नाप नापङ मुचापिस्त सेई मल्दन । व्यहा जुयन यउ ईरीमुचापिस्त भाषा सेईय लागिन् पहल यरीमल्दन । थउ द्वाल्खा मिपेन नाप लकु ठाँईकु लासमाचायन थउ मा भाषा छ्याली मल । 

छिजि थउ मा भाषा विकासय् लागिन् मे पितकाईमल, सोङ्गुकिपा दकेई मल, ब्वङकुठीकु साफर तई मल्दन । गत्के ओल्ते उ ज्य खँ जुयन चोन । पित काय् मे ङेईमल्दन, साफर ब्वई मल्दन, सोङ्गुकिपा सोईमल्दन, वय् लागिन् छिजिन थउ न थउतु ग्वाहार यरीमल ।स्थानिय निकाय वडा, नगरपालीकान् वय संरक्षणय लागिन् पहल यरी मल्दन । वय बारेकु ज्य खँ हिल्के चोन्गुपिस्त ग्वाहार यरीमल्दन । सामाजिक ज्य खँ यत्न निजी खँ हो साझी खँ थुयन विईमल्दन । साझी खँकु दोखुसेनुङ ब्व काईमल्दन । लिखन चोङन जुकुन जिर मजि हरी सोयन ब्व कायन् ग्वाहार यरीलो । आन्थीतु द्वाल्खाये नेपाल (नेवार) भाषाये क्षेत्रकु बाँपिझ्यालाय् गत्केङ ग्वाहार दमु उ ग्वाहार त छिजि दोखुसेनुङ लुओन्के थउ थउ ठाँईलान् ग्वाहार यरीमल ।

थय् फुर्सद मदके मदके समय विय लागिन सुभाय् उ पतिलान पति ब्वङ्गुंपिस्त हाति हतगु ?
दोखुसेत नेपाल संवत ११४६ य व्यलाकु भिङुगु टोनगी । आले नापनापङ उ पतित निरन्तरताय लागिन् दुपान्नसी भिङ्गु टोनगी । द्वाल्खा नेपाल (नेवार) भाषालान गत्केङ पतिपेन पित यर तर ताङन वङन चोन आउ उ न्हुलु पति ताईमजिर दोखुसेय साझी विचार त व दोखुसेत नाप नाप समन्वय यङन उईमल वय नाप नापङ उ पति त हातिन फरई आमे लागिन् द्वाल्खावासीपे ग्वाहार दई मल । 

आले दोखुनु उ पति ब्वङ्गुंपिस्त हाति हतगी हर्स भाषा हङ छिजि थौ पहिचानय मुल माध्यम जुयलागिन् छिजि दोखसेनुङ थउ मा भाषात म्वात्के तईत हातिन फरई आमुन ग्वाहार यरिमल । आन्थीतु भाषा म्वात्के वय विकास यरी मल हङ अभियानकु उ थपे खलक त भिङ्गु टोनगु । थय् सक्रियताकु बाँपिझ्याला पित ययन चोङन द्वाल्खावासी त गु उत्प्रेरणा मिलई जुयन चोन आमेलागिन् धन्यवाद, आउ उ पतीङ थय थउ सक्रियताकु पित ययन चोन आमेलागिन् खुसी चायन चोङ दमु । वय् नाप नापङ ऊ अभियानकु जिन हातिन फरगी आमुन ग्वाहार यरी हङ बचत विरगी ।

मेवु खँ हाती हर्स द्वाल्खाय् थि थि गत्केङ खँपेन सिके ययन् चोनगु आमुकु जी सुत्ता गत्केङ द्वाल्खामीपेन खुसी चाय दमु । वय् लागिन् द्वाल्खाकु अजय प्रधान धन्यवादये पात्र जुयन् चोन ।

प्रतिक्रिया दिनुहोस्

सम्बन्धित समाचार