नेपाल सम्वत् ११४७, कौलागाः १०, दशमी (१८ कार्तिक २०८३, ४ नोभेम्वर, २०२६) बुधबार, बाँपिझ्याला । बलिउडमा अभिनेत्रीहरू प्रायः एउटै छविमा सीमित हुने गर्छन्। तर अभिनेत्री तब्बूले भने चार दशक लामो फिल्मी यात्रामा आफूलाई हरेकपटक नयाँ रूपमा प्रस्तुत गर्दै आएकी छन्। कुनै समय पर्दामा प्रेमिल युवतीका रूपमा देखिने उनी अहिले रहस्यमयी महिला, कठोर प्रहरी अधिकारीदेखि हास्यरसले भरिएका चरित्रसम्म सहज रूपमा निर्वाह गरिरहेकी छन्।

बुधबार आफ्नो ५५औँ जन्मदिन मनाइरहेकी तब्बू अर्थात् तबस्सुम फातिमा हाश्मीले उमेरसँगै आफ्नो अभिनयको दायरा पनि फराकिलो बनाएकी छन्। उनले परम्परागत नायिकाको छविमा सीमित नभई चुनौतीपूर्ण, गम्भीर र विविध चरित्रमार्फत बलिउडमा छुट्टै पहिचान स्थापित गरेकी छन्।

सन् १९७१ नोभेम्बर ४ मा भारतको हैदराबादमा जन्मिएकी तब्बूले १४ वर्षकै उमेरमा अभिनय यात्रा सुरु गरेकी थिइन्। देव आनन्द निर्देशित सन् १९८५ को फिल्म ‘हम नौजवान’बाट उनले चलचित्र क्षेत्रमा प्रवेश गरेकी हुन्। उक्त फिल्ममा उनले संवेदनशील भूमिका निर्वाह गरेकी थिइन्। देव आनन्दले नै उनलाई ‘तब्बू’ नाम दिएका थिए।

उनकी दिदी अभिनेत्री फराह नाज हुन् भने अभिनेत्री शबाना आजमी उनकी मौसी हुन्। पारिवारिक रूपमा पनि चलचित्र क्षेत्रसँग नजिक रहेकी तब्बूले सुरुवाती दिनदेखि नै अभिनयमा आफ्नो क्षमता देखाउँदै आएकी छन्।

रोमान्टिक भूमिकाबाट अभिनयमा स्थापित

सन् १९९० को दशकमा बलिउडमा प्रेमकथा र व्यावसायिक चलचित्रको प्रभाव बढी थियो। त्यतिबेला तब्बू ‘जीत’, ‘साजन चले ससुराल’, ‘बोर्डर’ र ‘हकीकत’जस्ता फिल्ममा देखिइन्।

सन् १९९४ मा अजय देवगनसँग अभिनय गरेको फिल्म ‘विजयपथ’ले उनलाई बलिउडमा स्थापित हुन महत्त्वपूर्ण सहयोग गर्‍यो। यस फिल्मबाट उनले उत्कृष्ट नवअभिनेत्रीको पुरस्कारसमेत प्राप्त गरिन्।

तर, तब्बूले आफूलाई परम्परागत प्रेमिकाको भूमिकामा मात्र सीमित राखिनन्। सन् १९९६ मा गुलजार निर्देशित फिल्म ‘माचिस’ उनको करियरको महत्त्वपूर्ण मोड बन्यो। पञ्जाबको द्वन्द्व र त्यसले सर्वसाधारणको जीवनमा पारेको प्रभावमा आधारित फिल्ममा उनले वीरोको भूमिका निर्वाह गरिन्। यसै फिल्मबाट उनले पहिलो राष्ट्रिय चलचित्र पुरस्कार जितिन्।

त्यसपछि ‘विरासत’ र ‘हु तू तू’जस्ता फिल्ममा उनको अभिनयले थप प्रशंसा पायो। सन् १९९९ को ‘हम साथ साथ हैं’मा भने उनी पारिवारिक परिवेशकी पात्रका रूपमा प्रस्तुत भइन्।

चुनौतीपूर्ण भूमिकाबाट नयाँ पहिचान

सन् २००० पछि तब्बूले आफ्नो अभिनय यात्रालाई थप विविध बनाइन्। सन् २००० मा आएको ‘अस्तित्व’मा उनले वैवाहिक सम्बन्ध, महिला स्वतन्त्रता र सामाजिक मान्यतासँग जोडिएको जटिल चरित्र निर्वाह गरिन्।

सन् २००१ मा मधुर भण्डारकर निर्देशित ‘चाँदनी बार’मा बार डान्सरको भूमिकामा देखिएकी उनले संघर्षपूर्ण महिलाको जीवनलाई पर्दामा जीवन्त बनाइन्। यसै फिल्मबाट उनले दोस्रो राष्ट्रिय चलचित्र पुरस्कार प्राप्त गरिन्।

सन् २००३ मा विशाल भारद्वाजको ‘मकबूल’मा नकारात्मक छायाँ भएको चरित्र निर्वाह गर्दै उनले आफ्नो अभिनय क्षमताको अर्को पक्ष देखाइन्। त्यस्तै, ‘हेरा फेरी’मा हास्यरस, ‘फना’मा प्रेम र ‘चिनी कम’मा फरक पुस्ताबीचको प्रेम सम्बन्धलाई प्रस्तुत गर्दै उनले विविध भूमिकामा आफूलाई प्रमाणित गरिन्।

बलिउडदेखि हलिउडसम्मको यात्रा

तब्बूको अभिनय यात्रा भारतीय चलचित्रमा मात्र सीमित रहेन। सन् २००६ मा उनले हलिउड फिल्म ‘द नेमसेक’मा अभिनय गरिन्। झुम्पा लाहिरीको उपन्यासमा आधारित उक्त फिल्ममा उनले भारतीय मूलकी महिलाको भूमिका निर्वाह गरेकी थिइन्।

परिवार, सम्बन्ध र सांस्कृतिक पहिचानबीचको द्वन्द्वमा रहेकी महिलाको चरित्रलाई स्वाभाविक रूपमा प्रस्तुत गरेपछि उनी अन्तर्राष्ट्रिय दर्शकमाझ पनि परिचित भइन्।

उमेरसँगै अभिनयमा थप परिपक्वता

बलिउडमा अभिनेत्रीहरूको उमेर बढ्दै जाँदा भूमिकाको अवसर सीमित हुने चर्चा भइरहन्छ। तर तब्बूको करियरले यो मान्यतालाई चुनौती दिएको देखिन्छ। उमेर बढ्दै जाँदा उनले अझ जटिल र प्रभावशाली चरित्र निर्वाह गर्ने अवसर पाएकी छन्।

सन् २०१४ मा आएको विशाल भारद्वाजको ‘हैदर’मा गजाला मीरको भूमिकाले उनको अभिनयलाई पुनः चर्चामा ल्यायो। यस फिल्मबाट उनले फिल्मफेयर उत्कृष्ट सहायक अभिनेत्रीको पुरस्कार प्राप्त गरिन्।

सन् २०१५ को ‘दृश्यम’मा कठोर प्रहरी अधिकारी मीरा देशमुखको भूमिकामा देखिएकी तब्बूले आफ्नो फरक छवि बनाइन्। अपराध अनुसन्धानमा दृढ र कडा स्वभावकी प्रहरी अधिकारीको भूमिकालाई उनले प्रभावशाली ढंगले प्रस्तुत गरिन्। सन् २०२२ मा आएको ‘दृश्यम २’मा पनि उनले यही भूमिकालाई निरन्तरता दिइन्।

त्यस्तै, ‘गोलमाल अगेन’मा हास्यरसले भरिएको चरित्र र सन् २०१८ को ‘अन्धाधुन’मा रहस्यमयी महिला सिमीको भूमिकाले उनको अभिनयको अर्को पक्ष उजागर गर्‍यो। विशेषगरी ‘अन्धाधुन’मा बाहिरबाट सामान्य देखिने तर भित्र अनेक रहस्य लुकाएकी महिलाको चरित्रले दर्शकको ध्यान खिच्यो।

तब्बूको चार दशक लामो फिल्मी यात्रा एउटै छविमा सीमित नभई समय र कथाअनुसार आफूलाई बदल्न सक्ने अभिनेत्रीको उदाहरण बनेको छ। रोमान्टिक भूमिकादेखि गम्भीर चरित्र, खलपात्र, प्रहरी अधिकारी र हास्यरससम्म उनले आफ्नो अभिनय क्षमता प्रस्तुत गरेकी छन्।

सायद यही कारण तब्बूलाई दर्शकले पर्दामा कस्तो देखिइन् भन्नेभन्दा पनि उनले निर्वाह गरेको चरित्र र अभिनयको गहिराइका आधारमा सम्झिने गरेका छन्। ५५ वर्षको उमेरमा पनि उनको अभिनय यात्रा र फरक भूमिकाप्रतिको रुचि उत्तिकै चर्चामा छ।