नेपाल सम्वत् ११४६, बछलाथ्वः १३ चतुर्दशी (१७ बैशाख, २०८३, ३० अप्रिल, २०२६) बुधबार, बाँपिझ्याला ।
रातो मच्छिन्द्रनाथ जात्रा उपत्यकाको सबैभन्दा प्राचीन, लामो र सांस्कृतिक रूपमा अत्यन्त महत्वपूर्ण जात्रामध्ये एक हो। वर्षा र सहकालका देवता मानिने रातो मच्छिन्द्रनाथको रथ यात्रा प्रत्येक वर्ष ललितपुर (पाटन) क्षेत्रमा धूमधामका साथ मनाइन्छ, जसले कृषिसँग जोडिएको विश्वास र समुदायको एकताको प्रतीक प्रस्तुत गर्छ।
यस वर्षको जात्राअन्तर्गत बिहीबार लगनखेलदेखि इटी टोलसम्म रथ महिलाहरूले तानेर लगेका छन्। यो विशेष परम्परा “महिला दिवस” जस्तो रूपमा चिनिन्छ, जहाँ महिलाहरूलाई रथ तान्ने अवसर दिइन्छ। परम्परागत रूपमा पुरुषहरूले रथ तान्ने भए पनि, जात्राको एक दिन महिलाहरूलाई समर्पित गरिन्छ, जसले लैंगिक सहभागिता र सामाजिक समावेशिताको सन्देश दिन्छ। यस दिन महिलाहरूको ठूलो सहभागिता देखिन्छ र उनीहरूले भक्ति, उत्साह र सांस्कृतिक गर्वका साथ रथ तान्छन्।

रथ तान्ने क्रममा विभिन्न टोलका स्थानीय बासिन्दाहरू, बाजागाजा टोली, गुठी सदस्यहरू र श्रद्धालुहरूको उल्लेखनीय उपस्थिति रहने गर्दछ। जात्राको दौरान परम्परागत बाजा, धिमे, नगारा, तथा स्थानीय नाचगानले वातावरणलाई उत्सवमय बनाउँछ। रथ आफैंमा पनि विशेष संरचनायुक्त हुन्छ—उच्च काठको संरचना, ठूलो पाङ्ग्रा र माथि देवताको प्रतिमा राखिएको हुन्छ, जसलाई अत्यन्त सावधानीपूर्वक अगाडि बढाइन्छ।
इटी टोलमा केही समय रथ विश्रामका लागि राखिन्छ। त्यसपछि शुभ साइत (ज्योतिषीय समय) हेरेर पुनः रथलाई जावलाखेलतर्फ तानिन्छ। जावलाखेल पुगेपछि जात्राको अर्को महत्वपूर्ण चरण “भोटो देखाउने” सम्पन्न हुन्छ, जहाँ ऐतिहासिक र धार्मिक महत्व बोकेको भोटो सर्वसाधारणलाई देखाइन्छ। यो कार्यक्रमले जात्राको समापनको संकेत गर्छ।
रातो मच्छिन्द्रनाथ जात्रा केवल धार्मिक पर्व मात्र नभई सामाजिक, सांस्कृतिक र ऐतिहासिक धरोहर पनि हो। यसले नेवार समुदायको परम्परा, सहकार्य, र सांस्कृतिक पहिचानलाई जीवन्त राख्दै पुस्तादेखि पुस्तासम्म हस्तान्तरण भइरहेको छ।
केन्द्रिय कार्यालय
नागार्जुन न. पा.-१, काठमाडौ
सम्पर्क कार्यालय
भीमेश्वर नगरपालिका - २, दोलखा
प्रदेश नं. - ३
सम्पर्क न : ९८१००८८८७७
Email
bampijhyalanews@gmail.com
dolakhanews@gmail.com
info@bampijhyala.com
प्रकाशक
बाँपीझ्याला मिडीया प्रा.लि.
अध्यक्ष/ सम्पादक
उपेन्द्र प्रधान
सह-सम्पादक
अनील चन्द्र श्रेष्ठ
अजय प्रधान
सुनी प्रधान
© 2026 All right reserved to bampijhyala.com | Site By : Sobij