यसपाली दोलखाको मच्छिन्द्रनाथको आकर्षण दिन चैत्र २४ गते मंगलबार

नेपाल सम्वत् ११४६, चौलाथ्वः २ द्वितिया (६ चैत्र, २०८२, २० मार्च, २०२६) शुक्रबार, बाँपिझ्याला, दोलखा । दोलखा शहरमा यही चैत्र १९ गते देखि रातो मच्छिन्द्रनाथको जात्रा सुरु हुर्दैछ। पहिलो दिन जात्रा दुधले स्नान गरी विधिवत रूपमा आरम्भ गरिएको हुन्छ। यसै गरी चैत्र २० गते रथारोहण हुने तयारी छ भने त्यसपछि पर्सिपल्ट चैत्र २१ गतेदेखि रथजात्रा सुरु हुन्छ। परम्पराअनुसार जात्रा नौ दिनसम्म मनाइन्छ, तर रथजात्रा केवल छ दिन मात्रै तान्ने प्रचलन रहेको छ ।

यसरी यस बर्ष चैत्र २१ गतेदेखि रथजात्रा प्रारम्भ हुन्छ । पहिलो दिन दोलखाको पिङ्गलटोलबाट नक्छे टोल, दोश्रो दिन २२ गते नक्छे टोलबाट श्यामसुन्दर, तेश्रो दिन २३ गते श्यामसुन्दर टोलबाट टँसिचा, चौथो दिन २४ गते टँसिचाटोलबाट माथिल्लो टोल, पाँचौ दिन २५ गते माथिल्लो टोलबाट दुङ्गलटोल, छैठो दिन २६ गते दुङ्गल टोलबाट पिङ्गलटोलमा रथ तानेर पू¥याउने चलन रहेको छ । 

२४ गते भक्तजनले करिब ६०–७० डिग्रीको उकालोमा रथ तान्ने साहसिक दृश्य देख्न पाउँछन्। स्थानीयहरू र आन्तरिक पर्यटनका लागि यो दिन विशेष आकर्षणको रूपमा लिने गरिन्छ ।

भीमेश्वर नगरपालिका वडा नं. २ का अध्यक्ष स्टालिन श्रेष्ठले बताए अनुसार विगत वर्षहरूमा झैँ यस वर्ष पनि मच्छिन्द्रनाथको रथजात्राको तयारी हुदै गरेको भन्ने भनाई रहेको छ । विगत बर्षदेखि जात्रा संचालनका लागि पूजारी परिवर्तन भएको छ। परम्परा अनुसार, वर्षभर चल्ने पाङ्जादान, भैरवकुमारी जात्रा र मच्छिन्द्रनाथ जात्रामा पूजा कार्य गर्न बज्राचार्य परिवारका सन्तान विष्णुभक्त श्रेष्ठ र उनका परिवार जिम्मेवार रहेका छन्। जसमा निजका छोराहरु रामभक्त बज्राचार्य र संजिप बज्राचार्यको सक्रियता रहेको छ ।

स्थानिय निकाय र गुठी संस्थाको सहकार्यमा जात्राको लागि आवश्यक सबै व्यवस्थापन पूरा गरिएको छ। पहिलो दिनको दुध स्नान समारोहपछि दोलखाका सबै स्थानिय बासिन्दा, दाजुभाइ र दिदीबहिनीहरूलाई विशेष आग्रह गरी सहभागी हुन अनुरोध गर्ने प्रचलन रहेको पाईन्छ ।

यस्तै गरी काठमाण्डौं, ललितपुर र दोलखामा रथजात्रा तानेर मनाउने परम्परा रहेको छ। सेतो मच्छिन्द्रनाथ (काठमाण्डौं), ललितपुर र दोलखामा रातो मच्छिन्द्रनाथ  बाहेक अन्यत्र यो परम्परा रहेको पाईन्दैन । यसरी यी तीन शहरमा मात्र धार्मिक, सांस्कृतिक र सामाजिक समावेशी पर्वको रुपमा रथजात्रा जीवित रहँदै आएको छ।