आज हामी धेरैको बिहान मोबाइलको घण्टीबाट सुरु हुन्छ । निद्राबाट उठ्नासाथ हात मोबाइलमा पुग्छ, अनि मेसेज, समाचार र सामाजिक मिडिया स्क्रोल गर्न थाल्छौं । यसरी सुरु भएको दिन हतार, चिन्ता र सयौं सोचसँगै बित्छ । अफिसको दबाब, घरको जिम्मेवारी, सामाजिक अपेक्षा, भविष्यको डर र आर्थिक चिन्ताले हामीलाई लगातार दौडाइरहेको हुन्छ । तर कहिले हामी आफैंसँग सोध्छौं–के यो नै हाम्रो जीवनको लक्ष्य हो ?

हामीलाई लाग्छ, आध्यात्मिकता भनेको भजन गाउनु, मन्त्र जप्नु वा मन्दिर जानु मात्र हो । तर आध्यात्मिकता भनेको हामी जे गर्दैछौं, त्यसमा सजग र पूर्ण उपस्थित हुनु हो । खाना खाँदा, हिँड्दा, काम गर्दा वा कुरा गर्दा पनि त्यस क्षणमा साच्चिकै हुनु नै आध्यात्मिकता हो । यो कुनै फरक काम होइन, बरु हाम्रा दैनिकीमा चेतनालाई ल्याउने अभ्यास हो ।

हाम्रो आजको जीवनशैलीले हाम्रो दिमागलाई बाहिरी संसारमा मात्र केन्द्रित बनाइरहेको छ । अरू के सोच्छन्, के भन्छन्, हामीले के गर्नु पर्छ, भविष्यमा के हुनेछ भन्ने कुराले हाम्रो मनलाई भरिरहेको हुन्छ । तर हामी आफैंलाई सुन्न, आफ्नै सासको अनुभव गर्न, आफ्नै मुटुको धड्कन महसुस गर्न समय निकाल्न सकेका छैनौं । यसैले हामीभित्र लगातार अशान्ति, रिस र असन्तुष्टि भरिँदै गएको छ ।

हामी बिहान उठेर पाँच मिनेट आँखा बन्द गरेर गहिरो सास लिँदै सजग हुने अभ्यास गर्न सक्छौं । यसरी दिनको सुरुवात गर्दा हाम्रो शरीर र मनमा सन्तुलन आउँछ । हिँड्दा वा गाडी चलाउँदा मोबाइलको साटो वरिपरि हेर्ने, आकाश, हावा र हरियालीको अनुभूति गर्ने, सासमा सजग हुने बानी बसाल्न सक्छौं । यसले हाम्रो मानसिक थकान घटाउँछ र जीवनलाई सजग र रमाइलो बनाउँछ ।

अहिले हामी जहाँ छौं, जुन काम गर्दैछौं, त्यसैमा पूर्ण रूपमा उपस्थित हुन सके हाम्रो सम्बन्धहरू पनि गहिरो बन्छ । जब हामी कसैलाई सुन्दैछौं, त्यतिबेला मोबाइल हेर्न, अरू कुरामा सोच्न छाडेर मात्र सुन्ने अभ्यासले सम्बन्धमा सम्मान र प्रेमको ऊर्जा बढाउँछ । साँचो आध्यात्मिकता भनेको हाम्रो व्यवहार, हिँडाइ, कुराकानी र काममा सजग भएर बाँच्ने अभ्यास हो ।

आजको भागदौडले हामीलाई बाहिरी सफलता त दिन सक्छ, तर भित्रको शान्ति र आनन्द दिन सक्दैन । आध्यात्मिकता हाम्रो मन, शरीर र आत्मालाई जोड्ने माध्यम हो । जब हामी सजग भएर बाँच्न सिक्छौं, तब साना कुरामा पनि खुशी महसुस हुन्छ । पानी पिउँदा, हावा चल्दा, घाम लाग्दा वा चिया पिउँदा पनि जीवनमा मिठासको अनुभव हुन्छ ।

जीवनशैली र आध्यात्मिकता अलग कुरा होइनन्, यी दुईलाई मिलाएर बाँच्दा मात्र हामी साँचिकै सुखी र सन्तुष्ट हुन सक्छौं । हामीलाई के गर्न रमाइलो लाग्छ, के गर्दा हाम्रो मन खुशी हुन्छ र के गर्दा हामीलाई शान्ति महसुस हुन्छ भन्ने कुरा बुझ्दै जानुपर्छ । आफ्नो मनलाई सुनिदिने, आफैंलाई प्रेम गर्ने र स्वीकार गर्ने बानी बसाल्नुपर्छ । यसरी बाँच्न थालेपछि बाहिरी सफलतासँगै भित्री आनन्द पनि हामीभित्र आउन थाल्छ ।

हामीलाई अब सजग भएर बाँच्ने अभ्यास सुरु गर्न आवश्यक छ । बिहानको पाँच मिनेट सजग सास लिने अभ्यास, खानामा सजगता, हिँड्दा सजगता र काम गर्दा सजगता हाम्रो जीवनलाई परिवर्तन गर्न सक्छ । यी साना अभ्यासहरूले हाम्रो जीवनमा शान्ति, आनन्द र ऊर्जा ल्याउँछन् ।

अन्ततः जीवनशैली र आध्यात्मिकता मिलाएर बाँच्नु भनेको हामीले बाहिरी जिम्मेवारी पूरा गर्दै पनि भित्री आनन्द र शान्ति कायम राख्ने अभ्यास गर्नु हो । आजैबाट सुरु गरौं, किनकि हामी सबैलाई यो भागदौडको जीवनमा हराएको शान्ति फिर्ता ल्याउने बाटो अत्यन्तै आवश्यक छ ।

हामीले आध्यात्मिकता भन्नाले जीवनबाट टाढा जाने कुरा होइन, जीवनमै सजग भएर बाँच्ने कुरा बुझ्नुपर्छ । हामी काम, सम्बन्ध, जिम्मेवारी र लक्ष्य पूरा गर्दै पनि भित्री आनन्द र शान्तिमा बस्न सक्छौं । हरेक सासलाई महसुस गर्नु, सानो कुरामा पनि कृतज्ञता राख्नु, अरुलाई साँचो ध्यानपूर्वक सुनिदिनु नै हाम्रो आध्यात्मिक अभ्यास बन्न सक्छ । 
आजैबाट थोरै समय आफ्नै लागि, आफ्नै सजगता र शान्तिका लागि छुट्याउँदा हाम्रो जीवन सकारात्मक रूपमा बदलिन्छ । आखिर, हामी सबैको खोज त अन्ततः शान्ति, प्रेम र सन्तुष्ट जीवन नै हो, जुन सजग भएर बाँच्दा मात्र सम्भव छ ।

आदर्श प्रधान 
लाइफ कोच, रेकी ग्राण्ड माष्टर
होलिष्टिक माइण्ड्स एण्ड लाइफ सेलिब्रेसन सेन्टर