बालकृष्ण श्रेष्ठ‘पासा’
गोपीलाल मुचान्नसितु थउ छेँय् अवस्था त वालङाङ्के स्वयेन् च्वंगुजु । माबोबुन् वास्ती थिपल्टङ् बाँलकु पुइँ म्वखोङ खोन्नसिन् हातियेरि गिथियेरि हङन् चिन्ता कायेन् च्वंगुजु । ज्ये मयेत्के गुनानुं दाम थिगरुङ ल्हाहाकु तयेन् मबिउजु । इनागु खँपेन् लुओन्के घत्कें दुःखतायेन् ज्ये येरित ज्ये म्वाल्द म्वओङ मखे, आन्थिनुं ज्ये बिउ मालिक पिसिन् मुचा हङन् ज्ये मबिउजु । माउरिय् ल्हाहाकु ककन व गलकु पुरय् मालाटुल्के कोखाय् म्वखोन्नसिन् झिद दउ मुचाय् मनकु दह्रीबजी वाले थेँ वालेन् च्वंगुजु । आन्थिनुं थउ मन त क्वाट्टके चियेन् तइत बाँसुरी फुयेन् च्वंगुजु ।

आमुन् बाँसुरी फुये खोन्नसिन् बोबुरी काशीनाथ न माउरित हकु जु..–
“स्वउना गोपीय् माँ.. थिन्हु जन कयेन् रेडिओ व टेलिभिजनकु थेङन् बाँसुरी फुइकु थिल्याखाकु (१ नंबर) नाम पित कायेउ, उ जन दु नुगरय् खँ खेउँ ।” बोबुरिय् खँ तायेन्लि माउरिन् हकुजु,

“ग्वा थेन्स वा जिउजु क, आम ठाइँकु थ्येइँत गुनान् ग्वाहार बियेउ, सिउताउ पिसिन् छिजि गरीब दुःखी हङन् ख्वाल स्वइततु लास्चारहिन्,… जन कय्पिसिन् गुल्पनुं दुःख माचायेन् थ्वचोँ हङन् उ नाडीकु हेँगौ ककन थिपाटुल्के मफियेन् सिङन् म्वाङन् ज्ये येत्न वा उ गति….”। माउरिय् मुथुलान् ककन फिम्वखोङ खँ तायेन्लि गोपी बाँसुरी जोँकु प्याङन् पित ओङन् निकै टायेन् थेन्जु । तर गुठाइँकु थेन्स थउन ज्ये नाप्लरेउ आले ढ्याबा भातिचा दके माउरित हेँगौ ककन व हेँगौ पार्सी ङ्याङन् बि फइ हङन् लिङार्न लिङार्न आमु थिमा ड्रवाक्कु जिमिनदार सेँठय् बुँकु थेन्जु । गिबिरि येक्कु ज्येमि पिसिन् बुँय् थिगुरी पार्खल डोइँरि ज्ये येङन् च्वंगुजु ।

नक्कतिनि झिद दउ मुचा ड्वाक्ड्वाकु लुङा ल्वाप्ठोङन् कुँ बुइत ठाकउतु जु जुर । आन्थिनु फयेसये ज्ये वा दयेउ जेउले हङन् बुँन् पिपानय् मूललुखा पिपान च्वङन् स्वयेन् च्वन गोपीन् । हात्तहर्स गुनुं मि पित येरहर्स ङेइमलेउ हङन् । गर्छिन्लि भातिचा हुक्नखेन्नलान् थिमा धोती सिङन् कमीज व इष्टकोट फियेन् तउ मित दात्तिकु तयेन् पेम्हाङाम्हा मिेपन् येउ खोइँ दत । गोेपीन् आपिस्त ख्वङन्लि पक्कातु आमु मि उ जिमिनय् मालिक जुइमल हङ मन्कुलुके आक्नखेन्नतु स्वयेन् च्वन । गर्छिन्लि आपेन् थउ हाखेन थेन्हिन् । गोपी हतपत्त हाखेन ओङन् ल्हाहा निस्पा टित्के स्याउदयेथेँ येङन् हत्चु,–
“राम राम मालिक थये जय थ्वजु…”।

थिम्हा ओप्तेचा मुचान् घत्कें आदर येङन् थउत स्याउदाइत येउ ख्वङन्लि छेरकु ल्हाहा तयेन् ङेन्जु,– “बाबु ! छि गुने कय खेउँ ? गुन्त पियेन् च्वनन् ? छन गुन् च्वन उकु ?”

आले गोपी हतिइथि म्वसोयेन्तु हत्चु,– “ मालिक ! जन गुुनुङ् म्वचोँ उकु, जि थयेततु पियेन् च्वङ, थये उ ठाइँकु घत्कें ज्ये येङन् च्वंगु मिपेन् खोन्गी आले जन्तं ज्ये येरिउरि ठाइँ दयेउरा हङन् थयेत पियेन् च्वङ..”

थिप्पुलं टाहागौ खँ हङन् लिसर बिये खोङन्लि सेँठ धनराज न गोपीय् बाहाकु ल्हाहा तयेन् हत्चु,– “ ओहो मि ओप्तेचा जुर्सं खँ वा निकै ल्हाइ सउजिन, आले उकु वा ड्वाक्ड्वाकु लुङा ल्वाप्ठोइँमल, छिन् येरिफये ज्ये तु मद हाति ज्ये बि ग्वा..”।

आले गोपीन् हच्चु,– “ मालिक थये मन दर्स जिन फयेसये ज्ये बित हातिं मनकु टोइँ माबाल, लुङान् जुकुन् वा पार्खल म्वडोङ् जेउ आमु लुङा नापनापं चाङ् वा मल जेउले थउन फये चा वा बुइफरगी जिन्, मुचान्नसि झ्यातउ चिजपेन् ल्वाप्ठोइँरि बानी येर्सतुका लिबि लिबि ड्वाकयेन्लि ठाकौ ठाकौ ज्ये येरिफयेउले, ” गोपीय् खँ ङेङन्लि सेँठ धनराज न आँकुय् नाइके त मुरली त फयेसये ज्ये येत्केउ हङन् दुत ओन । ओस्चाकु ज्ये बिउनं ज्ये काउ नं थिता खँरि तइ लुम्वन्केर्जु । सेँठय् मनकु उ मुचा वा खेउँले थयेत्नाले हङथेँ जुर । गोपी त ज्ये नाप्लत्कि आउ वा माँय् हेँगौ ककन फिइउरि व हेँगौ पार्सी सिरिउरि इच्छा गरेउ हङ थेँ जुर आम्करण्न हतिइथि खँतु मालायेन् ज्ये येरि लगैजुर ।

आम् ठाइँकु ज्ये येकुपिस्त नस्न्हुन् थिपुल आइतबारखुन्हु ज्याला ब्वठइरि चलन दउजु । ठेकदारय् नाइके मुरलीन् दोखसेतं सत्त ज्याला ब्वठयेन्च्वङ खोङन्लि गोपीयेङ् नाम ययेउजेउ भातिचा टायेन् च्वङन् ङेङन् च्वन । दोखुसेनु ज्यालाय् ढ्याबा कायेन् ल्हाहा प्वार्चियेन् ओन तर गोपीय् नाम मकायेन्तु नाइके डोङन् उइँटेङन्लि गोपी हतार्न ब्वाङन् ओङन् हत्चु,–
“मुरली काका ! जिन् ज्ये येङङ् नस्न्हुतु दत दोख्सेत ज्याला बिर्गु जन नाम्तु मकार्गु कि लुम्म्वओन..?”

गोपीय् खँ तायेन् नाइकेन् हत्चु,– “ लौ मुचा वा हाति खँ ल्हायेजेउ, छन्त वा मालिक न तु तये मखेरा ? उकु ज्येयेकुपे दोख्से नाम भर्पाइ येङन् तउत जुकुन् ढ्याबा बिइउरि जन ज्ये खेउँ, छन्त मालिक न तये खेउँ मालिक त तु हत ओँ, जिन मसिगि..” हङन्लि गोपी थिपुल अक्क न बक्क जुर, आले मालिक धनराजय् छेँकु थेङन् पिपान लाङाकु पियेन् च्वन ।

सेँठ धनराज थउ बार्दलीकु हतिइथि जुयेन् च्वङ ताक्कु लाङाकु गोपी गुल्प जउखेन्न गुल्प खउखेन्न येङन् गल टाटाहागके छेँखेन्न स्वयेन् च्वंगु खोङन्लि उ मुचा हात्त येरजेउ हङन् कोत येइत पाराक लेर्जु । मालिक थउखेन्न येउ खोङन्लि गोपीय् ख्वालकु भातिचा चहक दयेन् येर… धनराज नाप्प थेङन् ङेन्जु,– “ गोपी छि छेँ थेन्के हात्त येर्मुन् ? इथि ज्येयेकु मिपेन्, फोङन् नउ मिपेन् येउमेउ जन छेँकु दुत स्वाक्टाइ मजि हङन् गुनानुं स्येङ मदरा छन्त ?”

सेँठय् खँ ङेङन्लि गोपीन् हत्चु,– “मालिक जन्त उ छेँ थेन्के येइरि जन रहर मखे, जिन ज्ये येङ ज्याला नाइके मुरली काकान् मबिर्जु आले उकु थयेत तु हत यये, जिन् ज्ये येङङ्वा नस्न्हु दत…”

गोपीय् खँ ङेङन्लि सेँठन हत्चु,– “ए, आन्थिरा ? आले नस्न्हुटुल्के सुन्हिय् नास्ता, निनस जा मारी, आले बल्न्हिताक्कु निजा नर्मुन् रा मनन्ले ?”

गोपीन् थिपुल्नं हत्चु,– “नये दमु, आन्थिनुं दोख्सेनुं नयेनुं ज्याला वा कायेन् ओन जन्तं मल्दन ले..”।

गोपीय् जिद्दि खोङन् उ मुचापे नाप हाति हलेन् च्वइँ हङथेँ जुयेन् रा मसिगि धनराज न थउ फियेन् च्वङ कमिजय् जउखेन्नय् गोजीलान् चानचुन ढ्याबा झिटाका ल्हाहाकु बियेन् हत्चु,– “ लौ आउ थिपुल त जिन् बिर्गी, आउ न लि उकु ययेन् ढ्याबा फोइँरि ज्ये दयेत्, हाति हरिमल नाइके मुरली त हत्, सिर्मुन् ?” हङन् दुत ओन । गोपीन् आमु चानचुन ढ्याबा त पुल्के पुल्के स्वयेन् पति येर ।
लेङ्गु लिबि..