Aug 20 2026 | २०८३, भाद्र ४ गते

Aug 20 2026 | २०८३, भाद्र ४ गते

थउ भाषा त हाखेन हाइत थउतु लिङाइ सइफइमल !

थउ भाषा त हाखेन हाइत थउतु लिङाइ सइफइमल !

थन्हु विश्वय् मूलुक दुपान अन्तर्राष्ट्रिय माय् भाषाय् बुन्हि खेउँ । अंग्रेजी सन् २००२ दँकु थन्हुय् न्हिखुन्हु संसारय् येउ क्वाराङ्गकु दउ जुर्सं थउ भाषा त तांकेइ मजि हँगन् उ ब्रम्हाण्डकु दउ ३०००गुर माय् भाषा त सर्गकु दउ नक्तिय् ल्याखाकु तयेन् दोखुनुं भाषा ल्हाइरी मिपे थउ बुयेन्यये अधिकार खेउँ हँगन् अन्तर्राष्ट्रिय माय् भाषा बुन्हि हँगन् थन्हु विश्व दुपान् बुन्हि ङाकेयेन् च्वन ।

आउ नेपाल देशय् येउ पात्रो पितकार्सं नेपाल भाषा, मैथिली भाषा, नेपाली (पर्वते) भाषा व भोजपुरी भाषालान् पितकाइरी खँ जुयेन् च्वन । उ तु भाषाय् खँ लार्न थिगुर इतिहासकु तु नाम जायेन् च्वंगु ठाइँ दोलखा जिल्लाय् थन्केसि भीमेश्वर नगरपालिकाय् वडा ल्याखा २ कु दउ द्वाल्खा (दोलखा, अभयपुर) कु ल्हायेन् च्वँग, न्वन्वायेन् च्वँग द्वाल्खा नेपाल भाषा हँगन् ओँसिकेइत मिपेन् ठाकउ चायेन् च्वनहिन् हात्तले ? द्वाल्खाकु तु नेवार भाषाय् जन्म जु दोखुनु स्वयेन् हाखेन खेइमल हँगन् खँङ् ल्वाप्ठोइँरी आले द्वाल्खा भाषाय् हाखेन सोँगर आखर ‘नेपाल’ स्वाँगन् हरितउरि ठाकउ चाइरि खँ वा बाँलकु मखे ।

थन्हु थउ माय् बुँ स्वयेन् लिखन दकेय् कान्तिपुरय् भाषा त नेपाल भाषा हँगन् अन्तर्राष्ट्रिय मिपिसिन् ओँसियेन् यये ताक्कु द्वाल्खा नेवार भाषातरि छिजि हाबिय् भाषा, छिजि पाण्डव द्यउ पिसिन् ल्हाये भाषा हँगन् थउ छेँरी व फरकु च्वँगन् मुथुय् स्वात् कायेन् निस्म्हा मिये हाखेन च्वँगन् जुकुन् पुखुर दुपान च्व्ाँगन् हल्गु क्वाकरब्याङ् थेँ क्वार्र क्वार क्वारन हलेन् जुकुन् माय् भाषा म्वाँगन् च्वयेङ हँगन् माङस खोइँ त्वार्त ठाइँकु थ्येँगन् दह्रो खँ तइ फकेइ मल्दन । आले जुकुन् थन्हुय् न्हिखुनु ययेन् थउ माय् भाषाय् अस्तित्व ड्वाकयेउ । द्वाल्खा भाषान् अन्तर्राष्ट्रिय मान्यता हात्त नाप्मलङ हर्स संयुक्त राष्ट्र संघ हँग विश्वय् ड्वाकु कुठीन् हाति नियम दकेरै आम्दुपान च्वइँ मल्दन, आन्थि च्वन्नसिन् थउ ठाइँय् ब्या (क्षेत्रफल), मिल्याखा, उतु भाषालान् न्वन्वाउ ठाइँपेन् गुल्गुर दमु हँगन् छिजिन् हाबिन्नसि तु दसी क्येइँ त पहल मयेँग लागिनुं लिखन लकुरा हँगन् थुकेइमल ।

आउ गिबिदार जा बुत आले नइ टेर हँगन् आँकु ब्व लाइम्वालेन् जुकुन् मजि, ‘ला हाबितु उ खँ स्येइँमल्गु, थुकेइमल्गु… लिबात क बर्बादतु जुर’ हँगन् ल्हाहा म्वार्चिङन् पछुतो ताइस्वयेन् आम्स्वयेन् हाखेन तु थउ दुपानन्नसि बल मुङन् दसिये गुखि ङिङन् तइफर्गु हर्स छिजि भाषानुं राष्ट्रिय मान्यता कायेन् हाखेन उइँ फरगु हँगन् दुविश्वास कायेन् ज्ये येरिलौ ।

ज्येखँ सकेइरी हँग तु थउ स्वयेन् सउपिस्केलान् ज्ञान कायेन् स्येइँरि खेङ् माय् कोखलान् तु सयेन् येउ गुनुङ् मद, खँ ल्हाइ मसउ मुचा त माँन् खँल्हाइ स्येङने सउ खेङ् । मान्तु “ताःची.. ताःची..” हँगन् ल्हाहा ज्वँगन् स्येङन् छिजिन् सकेय् खेउँ । माँन् छेँ दुपानन्नसि लाङा फर ओँसिकेरै हर्स बान् लाङालान्नसि प्रकृति व संस्कृति ओँसिकेरै । यिनागु खँ मनकु कायेन् हाखेन लिङाइरि तु भिंगु मिय् गुण खेउँ ।

थन्केसिय् मिपिस्त थउन सयेफये खँ स्येइँत भात्चा ठाकउ तारहिन्, जिन् सये खँ ओ त स्येन्जु हर्स थउ लिखन् लरेउ हँगन् घ्यातहिन् । खेउँ मखेउ मभिंगु खँ स्येइँ मजि । हातिं खँ स्येन्न आमु मिय् दुःख टरैजुर हर्स स्येँगन् हातिं मापा । आन्थिनु थउतु टुटि डुलेन् ख्वारान्डा तु जु खँ जुर हर्स उकुरि थउ तु थुकेइ फइमल कि उ खँ मेपिस्त स्येइँ जिर रा मजि हँगन् । गउ इतिहास त थउ भाषा, थउ संस्कृति त म्वात्केइत छिजि तु हाखेन लिङायेन् हाखेन च्वँगन् आउय् मुचापिस्त दोखुनु ज्येखँ सिके थुके तइत प्रण येरिलौ । जय द्वाल्खा भीमसेन ! जय जय कालिन्चोक माँ

प्रतिक्रिया दिनुहोस्

सम्बन्धित समाचार