लक्ष्मी शिवभक्ती, सुरी–दोलखा

बुद्ध र बौद्ध धर्म विश्वमा नै आस्थाको केन्द्र भएको छ । विश्व मानव समाजमा शान्तिको सन्देश दिने साधन भएको छ । गौतम बुद्ध जन्मेको देश नेपाल भएकोले हाम्रो देश नेपालमा बुद्ध, बौद्ध धर्मालम्वीहरुको महत्व भिन्न रहेको पाउंछौं । त्यस्तै गरी नेपालको हिमाली क्षेत्रमा बसोबास गर्ने शेर्पा, तामाङ, जिरेल, लोपा, थकाली, लामा लगायत अन्य जातजातीहरुको मुख्य धर्म बौद्ध धर्म हो । यसै सन्दर्भमा दोलखा जिल्लाको विगु गुम्बा पनी एक हो ।

विगु गुम्बा दोलखा जिल्लाको विकट तथा प्राकृतिक रुपमा समृद्ध विगु गाउँपालिकामा अवस्थित एक महत्वपूर्ण बौद्ध धार्मिक स्थल हो। हिमाली क्षेत्रको सुन्दर वातावरणमा रहेको यो गुम्बा स्थानीय तामाङ, शेर्पा, भोटे जाती लगायतका समुदायहरूको आस्था, संस्कार र परम्पराको धरोहरको केन्द्रको रुपमा रहेको छ।

यो गुम्बा समुद्र सतहदेखि करिब २ हजार ५ शय मिटरको उचाइमा अवस्थित रहेको छ । जहाँबाट हिमालको मनोरम दृश्य हेर्न सकिन्छ। विगु गुम्बाको इतिहास करिब सयौं वर्ष पुरानो मानिन्छ। यहाँ तिब्बती बौद्ध धर्मका अनुगामीहरूले लामो समयदेखि पूजा, ध्यान र अध्यात्मिक साधना गर्दै आएका छन्। गुम्बामा रहेका प्राचीन बुद्ध मूर्तिहरू, मण्डला, थाङ्का चित्रकलाहरू र धार्मिक ग्रन्थहरूले यसको सांस्कृतिक तथा ऐतिहासिक महत्व राखेको पाईन्छ ।

प्रत्येक वर्ष यहाँ ल्होछार, बुद्ध जयन्ती, गुरु रिनपोछे जन्मोत्सवजस्ता बौद्ध चाडपर्वहरू भव्यताका साथ मनाइन्छन्। ती अवसरमा स्थानीयबासी मात्र होइन, टाढाटाढाबाट समेत भक्तजनहरू गुम्बा दर्शन र पूजा गर्न आउँछन्।

विगु गुम्बा धार्मिक गतिविधिहरूका अतिरिक्त, सामाजिक एकता र सांस्कृतिक सम्प्रेषणको थलो पनि हो। यहाँ बालबालिका र युवाहरूलाई बौद्ध शिक्षाको आधारमा नैतिकता, अनुशासन र शान्तिको शिक्षा दिइन्छ।

प्राकृतिक शान्त वातावरण, धार्मिक सम्पदा र सांस्कृतिक विविधताले भरिपूर्ण विगु गुम्बा पर्यटकहरूका लागि पनि आकर्षणको केन्द्र बनेको छ। यहाँको सुन्दर दृश्यावलोकन, आध्यात्मिक शान्ति र संस्कृतिको अनुभव लिन चाहनेहरूको लागि यो एक उत्तम गन्तव्य मानिन्छ ।

यसरी, विगु गुम्बा न केवल धार्मिक स्थलको रूपमा, तर सांस्कृतिक, सामाजिक र पर्यटकीय दृष्टिले अत्यन्त महत्वपूर्ण रहेको सम्पदा हो।