द्वाल्खाय् मुल खँ पेन् वाल्टा, फ्याल्का, कुल्सा, कोंची, कसमिली, फस्कन्, दस्कन्, सोत्जा थिनागु शब्दपेन् घत्केथें ताङन् वन, आन्थितु छिजि बराजु बाजेपे पालान् नसि हिल्के ययन च्वङ हिपाथामी (हिफाथामी) थिगुर लोककु तु मदउ जात्रा ताङन वन, उकु गुनेरि कमजोरी जुर ले ? गुठियार, संधियार रा अंशियार पिसिन् येङन् तांगु वा खे हे मखे । हाबि हाबि महनिय् टीका कान्सा हत्नन् नसि पुरान्छें मान बहादुर जिजु बाजेय् छेंकु (डबल बहादुर बाजे जनक लाल बाजेयें बापेन्) थामी पे खलकपेन् टन्न थिखायेन् हिपाथामी जु व आमु खलकये गुरु भिमे राजा खलक पेन, ढ्याङ्ग्रो ठ्याङन घङला ङाके ब्वारा दुपान च्वन्नसिन् थाब्न ट्वालय् चहक गुलि दउजु । आमु वातावरण न द्वाल्खाकु महनीय् ब्यागलतु रौनक खोइँदउजु । आमुताकु गुनुङ् समाजसेवी माबाल्गु जु, न प्रधानपञ्च तु आँकुपियेन् च्वइँ मल्गु ।

भीमसेन द्येउ स्याउदार येउ मिपेन् आनग्ये रसताउजु । थामी खलक न जात्रा नाप नापं सुरी ड्वाका मि त हाउतन् जु । आमताक्कुये द्वाल्खा लुवङन् यर्न थन्केसि मिखालान् ख्वबियर । हिपाथामी जुर येउ थामी पिसिन् थउ मौलिकता केङन् तु च्वंगु जु, आप्सिन् गुल्पनु थउ त बाध्यता बार्मफउजु, थउ तु परम्परा हाबिन् नसि चलैजुयेन् च्वंगु खेङ् वत म्वात्केतु तइमल त्वार्तै मजि हङन् थउ संस्कार केङन् तु च्वंगु जु, तर गुब्यालाकु अखिल नेपाल स्वतन्त्र विद्यार्थी युनियन् व कम्युनिस्ट हङ थिगुर पार्टीगत संगठनय् खँ पितयर आमुताक्कु् नसि द्वाल्खाकु उ हिपाथामी नखत ताङन वन । उ हात्तले ?

भाति भाति जनवादी नेतापे साँफर ब्वङन् क्रान्तिकारी बिचार भावय् ज्ञान कारहिन्, थउ त गिबिङ् मदउ ड्वाक्कु नाइके तु बार्फयेन् हक अधिकारय् खँ ल्वाप्ठोङन् नाइ जोगी पिस्तं हक अधिकारय् खँ ल्वाप्ठोङन् उ ज्ये हङ नेवारय् थाबि च्वंगु थर (जोशी, प्रधान, श्रेष्ठ मास्के, राजभण्डारी…थें तु मेबु मेबुं ) पिसिन् क्वत्याल्के च्वइँ मजि हङन् गणतन्त्रय् खँ त तु अकत्न व्याख्या यकुपिसिन् थउ हाबिन् नसि चल्याङन् च्वङ ज्ये खँ जाउदिकेयेन् बाँलकु यङरि मखे ।

कम्युनिस्टय् शासन दउ ड्वाकु ड्वाकु देशकुं थउ परम्परा त अझटुल्के यल्पनुं जाउमदियेन् चल्याङन् च्वङ ख्वन्के ख्वन्कें छिजि द्वाल्खाय् थिमा निस्मा घत्कें बाठो जुइमल्गु हात्त ले ? द्वाल्खा देश्य् विकास यरितरि टुटी छिङन् लिखन् तइरि हँ, परम्परा संस्कृति तरि न्हुलु ब्यालाय् शिक्षा हङन् तांकेइरि उ गिनागु कम्युनिस्ट ले ?

कम्युनिस्ट विचारकु च्वंगु पिसिन् थुकेइ मल्गु खँ खेउँ, दोखुसेतं थिठाइँ तयेन् मुल खँ त समझदार ल्याखाः तयेन् ज्ये खँ ङाकेइ मल्गु खेङ्, नाइ जोगी पिस्नं थउ खँ हाखेन तयेन् छिजिं द्वाल्खा मि खेङ्, थउ द्वाल्खाय् परम्परा तांकेइमजि हङन् थउ समस्या त गुरि ल्याखाःन् समाधान यरिउरि हङन् सामाजिक ज्य खँ हाखेन् तइ मल्गु जु, थउ न लिबिय् मुचापिस्तं उ संस्कृति हङ छिजि थउ मा थिनागु तु खेङ हङन् बाजाक् ठ्यारिउरि, म्वारि फुकेइरि ज्ये खँ स्येङन् तइमल्गु खेङ् । थनु उ ज्ये खँ त्वार्त लिचिलेन् च्वन्न गुन् ड्यातले ?

थिगुर खँरि ध्रुवसत्य खेङ् आमु हाति हर्स जोगीपिस्त ड्वाकु नेवारपे मिपेन् सित्नसिन् टुटिपुले समै हङन् सिकु मिन् थिये नये चीजपेन् बिकेइरि बामलकु रीत खेङ्, यिनागु चलन त गसान गसान परिमार्जन यङन् आमे सट्टा मेबु विकल्प तैमल्गु जु । इथि तुं हिपाथामी पे खँ पितयेर, थउ संस्कृति हङन् चल्याङन् च्वंगुपिस्त राक्षस् दैत्य जुयेन् हि त्वंगु जात हङन् अवहेलना यरि मज्युजु । थिमा निस्मा हैकमवादी पिस्न यत्नसिन् दोखुसेतं बाँमलकु जुर, आउ आपिस्त दोष बियेन् च्वँइरि ब्याला मखे कि आपे मूल तर्क हाति खेङ् आमु खँ थुकेयेन् थउ तु हाखेन् उइँरि सोच दकेर्स छिजि नखत चखत तायेङ् मखेरा ?

थनु छिजिन गुली प्रयास यङन चोनगु आमेलागिन् हरेश नई मटे थनु मोजुर्स केसी जुयउ हङन आश आले विश्वास कायन चोईलौं । थनु मोजुर्सङ केसी जुयउ डार खँ लाएन थामी जातीपे गु मन हिल्के तयन तरै आमु सदाङ मोतो आमु जुयलागिन् धर्य यरीलौं । थापरे संयोजक प्रकाश श्रेष्ठन सुत्ता मेयर भरत बहादुर केसीय गु प्रयास यरीउरी ज्य खँ जुर आमु केसीय न्हिय लागिन् बाँलकु तु जुयन चोन उ प्रयास त थनु गिथी लगई जुयन चोनगु केसीय न्हिकुङ आन्थिती लगई जुयन उईलौं हङन छिजि दोखुसेत ईनाप यतगु ।
उ खँ त मनन यरिलौ हङन् थनु टीकाय् न्हि दोखुसे लागिन् भिंगु थ्वजु हङन् भिंगु टोङन् कलम दिकेर्गु ।