नेपाल सम्वत् ११४६, कौलाथ्वः १४, चतुर्दशी (८ कार्तिक २०८३, २५ अक्टोबार, २०२६) आईतबार, बाँपिझ्याला । यस वर्षको दसैँमा काठमाडौं उपत्यकामा करिब ९७ करोड रुपैयाँ बराबरको खसीबोका र च्याङ्ग्राको कारोबार भएको छ। दसैँको एक सातामा करिब ४० हजार खसीबोका तथा च्याङ्ग्रा बिक्री भएको चौपाया खरिदबिक्री सङ्घले जनाएको छ। गत वर्षको तुलनामा यस वर्ष कारोबार र बिक्री सङ्ख्या दुवै घटेका छन्।

चौपाया खरिदबिक्री सङ्घका अध्यक्ष जीवनराज खड्काका अनुसार गत वर्ष दसैँमा एक अर्ब १६ करोड रुपैयाँ बराबरको कारोबार भएको थियो। गत वर्षको तुलनामा यस वर्ष करिब १९ करोड रुपैयाँले कारोबार घटेको हो। गत वर्ष ५५ हजारको हाराहारीमा खसीबोका तथा च्याङ्ग्रा बिक्री भएकोमा यस वर्ष ४० हजारमा सीमित भएको उहाँले बताउनुभयो।

उहाँका अनुसार कलङ्की खसीबजारमा गत वर्षको दसैँमा २४ हजार खसीबोका बिक्री भएका थिए। यस वर्ष भने १७ हजार मात्रै बिक्री भए। अन्य बजारबाट २३ हजार खसीबोका तथा च्याङ्ग्रा बिक्री भएका छन्।

व्यवसायीका अनुसार यस वर्ष खसीबोका तथा च्याङ्ग्राको मूल्य बढ्नु, बजारमा आपूर्ति कम हुनु र उपभोक्ताको क्रयशक्ति प्रभावित हुनु कारोबार घट्नुका प्रमुख कारण हुन्। भदौ १० गते भोटेकोशीमा आएको बाढीका कारण धेरै परिवार शोकमा परेको तथा मासुको मूल्यसमेत बढेकाले खपत घटेको अध्यक्ष खड्काको भनाइ छ।

यस वर्ष बजारमा खसीबोकाको आपूर्ति कम हुनुका साथै प्रतिकेजी मूल्यमा करिब दुई सय रुपैयाँसम्म वृद्धि भएको व्यवसायीले बताएका छन्। मूल्य बढेपछि विगतका वर्षमा दसैँका लागि सिङ्गै खसी किनेर काट्ने उपभोक्ताले यस पटक दुईदेखि चार केजीसम्म मासु किनेर चाडपर्व मनाएको उनीहरूको अनुभव छ।

सङ्घका अनुसार यस वर्ष जिउँदो खसीबोकाको मूल्य प्रतिकेजी ८७० देखि ९२० रुपैयाँसम्म पुगेको छ। गत वर्ष यही मूल्य प्रतिकेजी ७२० देखि ७५० रुपैयाँसम्म थियो। यसैगरी, च्याङ्ग्राको मूल्य गत वर्ष प्रतिकेजी एक हजार ३०० देखि एक हजार ४०० रुपैयाँसम्म रहेकोमा यस वर्ष करिब एक हजार २५० रुपैयाँमा बिक्री भएको छ।

खसीबोकाको मासुको मूल्यसमेत बढेको छ। यस वर्ष तयारी खसीको मासु प्रतिकेजी एक हजार ७०० देखि एक हजार ७५० रुपैयाँसम्म पुगेको छ। गत वर्ष दसैँमा तयारी खसीको मासु प्रतिकेजी करिब एक हजार ५०० रुपैयाँमा बिक्री भएको थियो।

हरेक वर्ष दसैँमा उपत्यकामा खसीबोका र च्याङ्ग्राको माग उच्च हुने भएकाले व्यवसायीले देशका विभिन्न जिल्लाबाट चौपाया ल्याएर बिक्री गर्दै आएका छन्। यस वर्ष पनि मुस्ताङबाट च्याङ्ग्रा तथा अन्य जिल्लाबाट खसीबोका ल्याएर बिक्री गरिएको थियो। तर, विगतका वर्षको तुलनामा यस पटक कम सङ्ख्यामा चौपाया भित्रिएकाले कारोबार घटेको व्यवसायीको भनाइ छ।

यस वर्ष खाद्य व्यवस्था तथा व्यापार कम्पनी लिमिटेडले दसैँमा खसीबोका बिक्री नगर्दा पनि बजार मूल्यमा प्रभाव परेको व्यवसायीको भनाइ छ। विगतका वर्षमा कम्पनीले बजार मूल्य नियन्त्रण गर्न प्रतिकेजीमा १० रुपैयाँ छुट दिएर खसीबोका बिक्री गर्ने गरेको थियो। कम्पनीले यस वर्ष बिक्री नगर्दा बजारमा मूल्य नियन्त्रण गर्ने एउटा माध्यम कमजोर भएको र उपभोक्ताले महँगो मूल्य तिर्नुपरेको उनीहरूको भनाइ छ।

दसैँका बेला अस्वस्थ तथा रोगी खसीबोका बजारमा भित्रिन सक्ने सम्भावनालाई ध्यानमा राख्दै पशु सेवा विभागले उपत्यकाका विभिन्न १० स्थानमा चौपायाको स्वास्थ्य परीक्षण गरेको थियो। स्वास्थ्य परीक्षणपछि मात्रै खसीबोका बजारमा बिक्रीका लागि पठाउने व्यवस्था गरिएको विभागले जनाएको छ।

समग्रमा, यस वर्ष उपत्यकामा खसीबोका तथा च्याङ्ग्राको कारोबार गत वर्षभन्दा घटेको छ। आपूर्ति कम हुनु, मूल्य वृद्धि र उपभोक्ताको खर्च गर्ने क्षमतामा परेको प्रभावले दसैँको बजारमा चौपायाको बिक्री घटाएको देखिन्छ।