दोखुनु सोयन हाखेन थउ सोयन ड्वाकुन्दान्गु त स्याउदाई, थउ सोयन चिचा त आर्शिवाद दमु ।

जन्मछेँ द्वाल्खा जुर्सङ कर्मछेँ किर्तीपुर थेङन चोनगी । तर यले थेन्सङ, यले चोन्सङ थउ जन्मई जुए ठाँईयरी ड्वाकु महत्व हो पहिचान आले माया दमु । उतु खँ त लुँओन्के जि ड्वाल्ङाये दाजु श्याम जोशीन् थनु सोयन पिदँ हाखेन चोयन द्वाल्खाये थाब्नये सेङकु उकेय “मिसामी” प्याखन । आले थापरे लितङ पिदँन्ली नेपाल सम्वत् ११४५, बछलागाः १२ (वि.सं. २०८२ जेष्ठ १० गते) शनिवार राष्ट्रिय प्याखन (नाच) छेँकु “मिसामी” प्याखन केन्जु । 

आमु प्याखनकु जिनुङ निन्माये भुमीकाकु ब्व काईदत । आमुजुएलागिन् जि खुसी चायन् चोनगी । वय लागिन् प्याखन ग्वसागउ खलक, दाजु श्याम जोशी हो प्याखन त ग्वाहार यङन्दिउ अमेरीकन् नागरिक क्यारोल त जन खेन्नलान् हो द्वाल्खामीये खेन्नलान् आभार अले सुभाय् विरगी । 

ईथितु आमु खलककु ग्वाहार यङनदिउ प्याखन्ये लागिन् व्यवस्थापन यरीत ग्वाहार यङन दिउ दाजु हरिदर्शन श्रेष्ठ, प्याखनमि पुष्कर गुरुङ, भिजुअल प्रविधिखेन्न लक्ष्मण उप्रेती आले द्वाल्खाये कयमुचा स्वङ्गुकिपाकु प्याखनमुचा जुयेन् म्येथउ दीपनारायण श्रेष्ठ दोख्सेतङ् जनखेन्नलान् आभार विएन तरगु ।

आमताक्कु द्वाल्खाये सेङकु “मिसामी” प्याखन केङ ताक्कु जि झिम्सोदँ, झिम्पीदँ दउईज्यउ । तर आमताक्कु प्याखन गत्केङ केङ्गुजु थनु केसीयथे मेवु मेवु मन्रञ्जनये साधन मेवुता मदउजु । आमकारण न बाँलस्के याद मदर्सङ सोय खेउ बाखन दोखुनु लुँङमोओन्गुजु तर आउ थउतु प्याखन म्येथयलागिन् प्याखनये दोखुन खँ लुँओन ।

आन्थीतु प्याखनकु ब्व काकेईये लागिन् अवसर वियकु किज दिपनारायण त गत्केङ सुभाय् । देउकुठा दउ छेँ बनेपा जुर्सङ जन्मई जुए छेँ री द्वाल्खा जुएलागिन् द्वाल्खानाप जन आले ईसि चाकबुजी खलकये गत्के ड्वाकु अमुल्य भावनात्मक सम्वन्ध ट्वाकस्याङन चोन । 

गुल्प गुल्प वा उपेन उकुय वासिन्दापेन मखे मेलेलान् ययन चोङ हङ ताउपेजु । तर गत्केथे दाजुकिंज, तिताकेहे आले त्वासपिसिन् ईस्त द्वाल्खाकु माया यकु खलकपेन दयजुयलागिन् आमु ठाँईकु जन्मई जुर्गु, आमु ठाँईकु तु ब्वङन एस.एल.सी. टुल्ले पास यत्की आले क्याम्पस ब्वन्द जुकुन येँ यय खेउ । 

बाजेन् चाकुबजी साहुये पसल हत्के थाब्न बजारकु ड्वाकु पसल तये दउजु । आमुतु बाजेये कारणन यत्ङ ईसि द्वाल्खाकु ड्वाकई त ब्वईत आले चोईत गत्केङ बाँलकु जुर । थनु टुल्लेङ द्वाल्खाकु ओन्ङसिन् ईस्त मर्सिसङ बाजेये नाम काई हो य हङ खुसी चारहिन् । उ ईसि द्वाल्खाकु मेवु पहिचान खेउ । आमजुयलागिन् जि आले ईसि खलक दाछिकु थिपुल वा द्वाल्खा ओङन भीमसीन् देउ स्याउदायनतु यरगु । बुग्देउ सोयनतु यरगु । 

उतु सन्दर्भकु “मिसामी” प्याखनकु ब्व काईमल हङ दिपनारायण किजन् जन केहे रिना त हङ जुएनचोन । आले जन केहे रिना न जन्त लुँओन्केय जुएनचोन । लुँओन्के कत्न जन्त खबर यर । हात्त हर्स जन स्वभाव अन्याय सह मयकु, मदउ खँ लाउपिस्त मनपराई मयेउरी, मनकु खँ मतईरी खोङ हो खेउ खँ हहे हरीउरी आले आनागु खँ लाउपिस्त बाँकी मतईरी स्वभाव दमु । आमु कारणन् यत्न जि “मिसामी” प्याखनये निस्माये भुमीका नापलत्की । 

ईथि प्याखनये लागिन् छानई जुईधोङन्ली मनकु गत्केङ खँपेन म्येथई लगई जुर । थिखन थउ पेशाये ज्यखँ, मेवुखेन्न प्याखन सेईमल्गु । ईथि जुर्सङ गत्केङ तनावकु प्याखन सेईरी अवसर नापलरी दत । आन्थीतु छेँ किर्तिपुर जुएलागिन् यईत हो उईत गत्केङ ठाकर, आत्थी जुर्सङ ओन्गी । आन्थीतु प्याखन सेन्ङ सेन्ङ दातिकु गत्केङ मफर्गि, ईथि मफई धोङन्ली छेँये परिवारन् उई माबाल त्वार्तविउ टुल्ले हरी धोन्गुजु । तर आमुयेँ खँ मङेङ प्याखनकु ब्व कायनतु त्वातरर्गी । वय नाप नाप केहे रिनानुङ मेवुता खँ मसिगी प्याखन धोन्के विई मल । त्वारतई मजि हङन् लिखन्लान् ध्वाङध्वाङ नियन चोन्गुजु । 

ईथितु प्याखनकु ब्व कायन चोङनदिउ साङतपिसिन् त्वारतई मजि धोन्केतु विई मल हङ आटँ आले भरोसा विउतनजु । ईथि जुर्ङ जुर्ङन प्याखन केङन धोङन्ली गत्केङ बाँलकु हङ तायन्ली जिन आमुखुन्हु बल्ली आनन्द कायन डिन्गी, खुसी जुर्सी आले शान्ती नापलत्की । 

आले खुसी चाय नाप नापङ मन मन थपिस्त आशिक विरगी ।

लिखन हाती हतगी हर्स ? जन्त मनप¥याङ “मिसामी” प्याखनकु जन्मई जुए छेँ द्वाल्खाकु न्हुन हाय मा भाषा “द्वाल्खाये नेपाल भाषा” लान् न्हुन हाईमल्गु प्याखनकु निन्माये भुमीका विएन दिएकु प्याखन ग्वसाग्वउ खलक त दुपान नुगरलान्नसी सुभाय् विरगी । आन्थीतु जन साङत पासा, त्वास, दाजुकिंज, तिताकेहे हो शुभचिन्तक दोखुनु द्वाल्खामी आले नेपालीपिस्त प्याखन सोयन ग्वाहार यङन् मत्याङकु लितङ थिपुल दुपान नुरलान्नसी भिङ्गु टोङन आभार व्यक्त यतगी । 

छिजि द्वाल्खाये नेपाल भाषा, नेपाल भाषाकु पुरान, द्वाल्खामीये पहिचान, नेवार जातीय पहिचान ऊ जुएलागिन् वय संरक्षण यरीलो, ऊ अभियानकु लिङायन चोन्गु बाँपिझ्याला खलक सुत्ता दोखुनु मा भाषा हो संस्कृतीये संरक्षणये लागिन् हाखेन लगई जुउपिस्त मान विएन छिजिन् हातीन फरगु आमुन ग्वाहार यरीलो । ऊ अभियानकु थिम्ह मेवुये नाप ट्वाकस्यारीलो । जय द्वाल्खा भीमसीन् देउ । सुभाय् 

बिना चाकुबजी मानन्धर
द्वाल्खा आउ किर्तीपुर