Search

द्वाल्खा नेपाल (नेवार) भाषा ‘खँमुलोँये’ – (व्याकरण) य न्हुलु लाङा (निस्गुर ब्व) – दोश्रा भाग

द्वाल्खा नेपाल (नेवार) भाषा ‘खँमुलोँये’ – (व्याकरण) य न्हुलु लाङा (निस्गुर ब्व) – दोश्रा भाग


क् .अ — क
ख् . अ — ख
ग् .अ — ग
घ् .अ — घ
ङ् .अ — ङ
च् .अ — च

इथितु निखुगर आखरनाप मा–आखर (स्वरवर्ण) ट्वाक्स्याङन् दकेइ मल । तर मेबु झिगर आखरनाप मा–आखरउङ् ट्वाक्स्यारिमल्गु जुर, बा–आखर नाप बा–आखर बच्छि मा–आखर ट्वाक्स्यारिमल्गु दमु, गिथिकि :
य् – ङ् – अ — ञ
अ् – न् – अ — ण
क् – ष् – अ — क्ष
त् – र् – अ — त्र
ज् – ञ् –अ — ज्ञ ।

ट्वाक्स्याकु बा–आखर (संयुक्त व्यन्जन)ः उरि गिनागु हर्स, थिगर बा–आखर नाप मेबु बा–आखर छ्याङन् च्वइ मल्गु आखर ट्वाक्स्याकु बा–आखर हङन् सिकेइ मल, गिथिकि ः

क् – त — क्त
क् – र — क्र
ट् – ट — ट्ट
ङ् – ग — ङ्ग
ङ् – क — ङ्क
त् – त — त्त

इथितु मेमेबु आखरये लिखनये आखरये टुटि डेङन् हाखेन सद्दे आखरतु दकेये आखरपेन् ट्वाक्स्याकु आखर हङन् थुकेइमल । इथि स्वइलौ,

द्द, द्ध, द्म, द्य, द्व, र्म, ¥य, प्य, श्री, म्ह, क्य, थेँतु मेमेबुङ् दकेइ सइमल ।

उकु टुल्के हरिम्वाले खँरी आखर दकेइत स्येङ्गु सर् (आवाज या ध्वनि) लान् पितयेउ त गिथि छ्यालेन् तउपजन हङन् सिकेये खँ जुर । आउ हाति खँ थुकेइ मल्दन हर्स मिपिसिन् न्वन्हाये सर्कु पित येउ खँ ओँसिकेउ चिन्न त आखर हरिमल्गु जिन हङन् सिकेइ मल्दन । बाँलसके थुकेइ लागिन् हाखेन् सुरु जु बच्छि आखर त सर्मुलोँ (वर्ण) लिखन थिग्गरतु जु त आखर हङन् सिके तइमल ।

उ खँमुलोँकु मदक्के मज्यू, मसक्के मज्यू हङ खँ सोँताजि दमु, आमु हङ उकु स्वइलौ,
(१) आखर Letter
(२) खँग्वारा Word व
(३) खँमुङ लाङा (Sentence)

आउ आखरपे खँ वा घत्के ओल्ते थाबि हरि धोन, आन्थिनुङ् नेवार भाषा जुर्सङ् खस भाषा जुर्सङ् न्हास्न थ्वउ आखरपेनुङ् दमु गिथि कि मिपिसिन् खँलार्न छ्यालिमल्गु आखरकु गिबिलसके न्हस्न थ्वरइले हङन् स्वर्न इनागु ताइदमु । थिपुल उकु स्वइलौ,

अँ, खँ, ज्वँ, प्वँ, लोँ, डोँ, च्वँ, ओँ, ब्वँ, कुँ, खुँ, बुँ, सुँ, लुँ, थेँतु मेमेबुङ् दमु । उ आखरपिस्त स्वनिग देशये मिपिसिन् पुटिगाउ आखर (ह्रस्व)ये ल्याखाःकु छ्यालेन्तये ख्वइँ दमु । तर द्वाल्खा नेपाल भाषाकु ओत आम्तु ल्याखाःकु छ्याल्सङ् नेम्लाफुटि व सिँदर फुटि त ब्यागल्तु सर्न छ्याले दमु । आन्थिनु आखर वार्नसिन् पायेन् उइँफरइ । लेङगु मेवु ल्याखाःकु ….

बालकृष्ण श्रेष्ठ “पासा”

मल्टिमिडिया ग्यालरी

Written by 

Related posts

Leave a Comment

error: Content is protected !!