Search

राजकुलेश्वर ब्वङ कुठी मेग व थन्हु

राजकुलेश्वर ब्वङ कुठी मेग व थन्हु

राजकुलेश्वर ब्वङकुठीय् हाबिय् खँ लुवन्केर्नसिन उ ब्वङकुठी आमताक्कु विक्रम सम्वत २०१९ दँन्नसी ब्वंकेइ त शुरु येङ थिगुर पुरान ब्वङकुठी खेउ तर आउ उ खँपेन छिजि आउ लार्ङसिन बाखन थिनागु जुई फरई । उ स्वयेन हाखेन थावि देसिन्ट्वापर त सून्ट्वापर नाम दके भीम पािलक हाइस्कूलकु तु थि कक्षान्नसि झि कक्षाटुल्के ब्वंकेउतन् । लिबि क्वब्नकुं थिगुर ब्वङकुठी मदके मज्यू थिनागु चाइदयेन् द्वाल्खा देशय् ड्वाकुन्दांगु पञ्च भलाद्मीपेन् तयेन् ब्वङकुठी व्यवस्थापन समिति दके क्वब्नय् राजकूल (तलेजु भवानी) द्यगलय्छेँेरीकु आखर ब्वंकेइ ज्ये शुरु येङ खेउँ ।

आम्ताक्कु थन्केसिय्थेँ ओप्तेचा मुचान्नसी च्वय् कापि पति मदउजु । आले गोलर मुगल थिनागु फल्याक्य् पाटाकु हेङ्लान् बुलेन् सरङन च्वयेन् आखर सकेइमल्गु ब्यलान्नसि सियेताये ख्वङ व ब्वङ कुठीय् खँपेन् मिखाकु यार्गायेन् च्वन । आमताक्कु गुरुपेनुङ् हङथेँ मदउजु । दोखुनु स्वयेन् हाखेन ब्वंकेउ गुरू हङतु केर्छेँकु च्वङन्दिउ मदइ धोंंगु गुरु नर बहादुर श्रेष्ठ दउजु । टुटिन् बाँलस्के लिङाइ मफउ बुरामि नर बहादुर गुरु कोटमान् चुयेन् आखर ब्वंकेइत जायेन्दिउजु ।

आन्थितु आमताक्कु इसिन् सिये ख्वङ ल्याखान् हरिमल्नसिन् नक्क नक्क चल्केय् राजकुलेश्वर ब्वङ कुठीकु ब्वङ्केउ गुरुपे कमि जुर्नसिन् आमताक्कु इस्त लुवंगु खँय् ल्याखाकु उ ब्वङकुठी त थउ ठाइँकु न्वनहाय् बानी छ्यालेन् रास्कुल हकुतन् ।

आमु ब्यलाकु दोखुसेनुङ् आखर ब्वइँमल्गुजिन हँगन् ज्ञान व चेत पितययेन्लि मिसामुचा पिसिनुं ब्वइँत येइलगैजु खेउँ । तर आखर ब्वंकेउ माडसाबपेन् (गुरु) मदयेन् गत्केङ ठाकउ व्यला येर्सं द्वाल्खा दुपानतु च्वंगु मदयेन् ओंगु पितचन्द्र गुरु (मकैबारी), कृष्ण मुरारी मास्के, मनकृष्ण श्रेष्ठ, बद्री नारायण श्रेष्ठ, मोहनकृष्ण श्रेष्ठ, प्रमोद श्रेष्ठ (बल्देव), चरित्र कृष्ण श्रेष्ठ, डम्बर बहादुर श्रेष्ठ पिसिन् ब्वंकेय् दउजु । आमताक्कु आमु ब्वङकुठीकु ब्वंके आमु ब्वँग कुठी त जाउमदिके ज्ये खँ येङन्दिउ गुरुपेन् मध्येकु लक्ष्मण जोशी, हर्क बहादुर श्रेष्ठ, तिर्थ नारायण जोशी, भगवान दास श्रेष्ठ, जमुना मास्के, विशन्ती श्रेष्ठ, किरण जोशी (प्रधान), भरत बहादुर श्रेष्ठपेन् थन्केसि पेन्सन कायेन् च्वंगु दमु ।

उ स्वयेन् हाखेनय् गुरुपेन् व ब्वङकुठी चल्यारित दकेय् व्यवस्थापन समितिकु च्वंगुपिसिन् आमु ब्वङ कुठी त गिथि येँगन् बाँलस्केइरि आले दोलखा जिल्ला दातिकु गिथि येँगन् नाम जाकेइरि हँगन् थउथउ छेँलान् अन्नपेन् ग्वार्मुङन् जिररा, ढ्याबा तयेन् जिररा थउ खुशीन् श्रमदान येँगन् जिररा यथे येँगनुं जिल्लाकु दोखुनु स्वयेन् बाँलकु उत्कृष्टकु क्येँगन् तये दोखुसेनुं सिरै । आमताक्कु बुद्धि व विद्याय् गुलि मान्यता दउजु । ब्वँगकुठीय् पार्खल दुपान राजनीतिय् ना (गन्ध) टुल्के मदउजु ।

आमु ब्वँग कुठीय् सोँखेन्नय् पार्खल दुपान सुन्हिय् प्रार्थना येत्नसिन् छेँछेँकुतुरा ब्वङकुठी दमुरा हँगथे चाइदउजु । लिबि रास्कुलद्यउय् छेँरी, लाङाकु तयेनुं ब्वंकेर्नसिनुं च्वइँत व ब्वंकेइत कुठा मगङन् पञ्चायत छेँकु टुल्के ब्वंकेय् दउजु ।

लिबि आगम् हाखेनय् थातकोर्छेमिय् जग्गा दानकु कायेन् उ ब्वँग कुठीय् ड्वाक्कु सोँटोँय् छेँ दकेयेन्लि दोखुनु विद्यार्थीपिस्त आँकु ब्वंकेये खेङ् ।
ईथितु आमताक्कुय् लिच्छवी कालीन् सभ्यतान्नसि थिगुर द्यगल दउजु, लिबि मल्लकालकु ययेन् आँकु दर्बार दकेयेन् हाखेन पट्टि राकस खाकेइत खट्प्याखन हुकेइत थिगुर पिकुन्चाउ डोबर दउजु, आमुतु दर्बार्कु जुजु इन्द्रसिंह देव च्वँगन् राज्य येँगन् आमुतु ठाइँलान् ओहोय् मोहोर पित काय खेउ हङ मान्यता दमु ।

लिबि राज्यय् भाइ भारदारय् ल्याखाःन् आमु ठाइँ कोर्छेँ मिपिस्त स्याहार सम्भार येरित बियेन्तये जुइमल हँग खँ अनुमान येरिफरगु । हात्त हर्स खास आमु ठाइँय् छेँ त कोत छेँ दकेय् जुइमल । कोत हँग अर्थ जुजुपिसिन् गुनानुं म्वखोन्के मसिके गोप्य ल्याखान् बैठक च्वँग ठाइँ त कोत हँग चलन दमु ।

हाबिहाबिय् खँ ल्हाइ मल्नसिन् द्वाल्खाय् विकासय् लागिन् थउ जिउन फयेन् जिररा, अन्नधन बियेन् जिररा, थउ ठाइँत भिंकेइत व बाँलस्केइत भातिचां ठाकउ माचाउतन् । आमु ब्वङकुठी दकेर्नसिन् दुङ्गल, पिङ्गल, कोतसाल, बहिर, नक्छेँ, कोर्छेँ, नारायण ट्वाल, चाम्सली, ड्वाल्ङा, थाँछेँ, पाल्चुटी, गुक्र्वार दोखुबल्येय् मिपिसिन् पालैपालो लुङा चा बिरयये इसितु मिखान् प्रष्ट खोङ दमु ।

द्वाल्खा मिपेन् थि जुये खोनन पिपानय् मिपिसिन् गुनानुं चुला ल्वाप्ठोँगन् हातिं हरित आँट येरि मफउजु आम्ताक्कु । ब्वँग कुठीकु ब्वंकेउपिस्त ज्याला (तलब) बिइत लोँ मदयेन् गुन्गुनान् थउ ब्यला त स्वयेन् आज्थिं ब्वंकेउतन् गुनान् ओल्तेचा ज्यालाकुं ब्वंकेउतन् । थाब्नय् भीम पब्लिक ब्वङ कुठीकुं यिनागु तु समस्या दर्न पिपानय् मास्टरपेन् मदयेन् बेस्न ठाकउ ताक्कु ठिला पुनिस् ताक्कु भैलो फोँगन् जिररा, ग्वाहार वियन जिररा, लाटा खायन जिररा थउ ठाइँय् ब्वँगकुठी त दिगो तैलागिन् द्वाल्खा मिपेन् हातिं खँकु लिमचिलेन् हाखेन येउतन् ।

गुल्परि द्वाल्खा गाउँ पञ्चायतकु स्वर्गवासी खड्ग बहादुर श्रेष्ठ प्रधानपञ्च जुर, आमताक्कुन्नसिरि ब्वंकेइत मास्टरपे व्यवस्थां बाँलस्के जुयेन् येउ खोइँदत । स्वर्गवासी सुब्बा ईन्द्रमणि राजभण्डारीन् द्वाल्खाय् ब्वँगकुठित घत्कें ग्वाहार बियेन् तये खोइँदत । आमताक्कु गुनान् गुनेङ् टुटि छिङङ् सिमदउजु, आम जनमि आमु मेवु मि हङन पाकेय खोई मदउजु ।

राजनीतिक पार्टीय् खँ हाबिन्नसि मदउ मखे, काँग्रेस दउजु, कम्युनिष्ट दउजु आन्थिनुं आमताक्कुय् राजनीतिक खँ हँग नेपाल देशकु दउ मिपेन् दोखुनुय् लागिन् खँ जुउजु, थन्केसिथेँ थिपा अँट थिगर लुङा, थिप्याटा व थिम्हाय् लागिन् राजनीतिक म्येथउपेन् मदउजु ।
ओंगु नस्दँ हाखेन २०७२ दँकु मन्कुं म्वटोङ विपद ययेन् द्वाल्खाय् द्यउ, देगल, सेङ्, मिपे छेँ दोखुनु डुत्के ड्वाकु भूखाप्न येरि मयेर बिजोग येङन् बिर्जु, उ भूखाप्न दउपिस्त झन् दके बिर्जु हर्स मदउपिस्त झन् दतु मदके बिर्जु, उ ताक्कु गुनान् पाप येँगन् तउ गुनान् धर्म येँगन् तउ हँग खँ गुनानुं थुके ल्येइ मफर्सं सामाजिक ल्याखान् स्वर्नसिन् मिपिस्के गुलि दमु आम्लितु मगकुजिन हँग खँ सिदत ।

चाहे आमताक्कु राहत ब्वठर येउ सामाजिक संघ स्ांस्था थ्वजु चाहे राहत कार ओंगु पीडितपेन् थ्वजु । गुनुरि हातिं नइ त्वइँततु मदौ पीडित आप्सिनुरि राहतय् लोँ स्वयेन् च्वइँ मल्गु जुर । उ यिनागु हात्त जुरले हर्स निजीनीति, स्वार्थनीति व लोभनीतिय् ल्याखाःन स्वर्स जिर । थउ प्याटा खाइव गकु, थउ म्वग्र ट्वाप्चि दर्स गकु याकरप्याटाय् विचारभाव न येत्नसिन् थन्हु पिपान च्वंगु मिपिसिन् ङिलेन् ङिलेन् राज येँगन् द्वाल्खा थिगुरी विकास येँगन् च्वन्नसिन् जि द्वाल्खामि खेउँ हँगन् छेर टिक्रेत्के लिङाइ त मछलेन् कत् म्वथुयेन् च्वइँ मल्गु ब्यला ययेन् च्वन ।

आउ राजकुलेश्वर ब्वङ कुठीखेन्न लिपुलेन् स्वर्न :
थाबि घत्के ओल्ते खँ वा तइधोन, आन्थिनु हाबि हाबि जिल्लाकु तु गत्केङ बाँलकु ब्वङकुठी हँगन् नाम जायेन् च्वंगु उ ठाइँकु मनकुं म्वटोङ राजनीतिक चल्ल्याङन् नासेरिउरि चाल म्येथयेन् उ ब्वङकुठीय् अस्तित्वतु हुयेन् छ्वइ टेँग फस येउ थिनागु जुयेन् च्वंगु खँ पित ययन चोन ।
थन्केसि छिजि राजकुलेश्वर ब्वङकुठी दुपान बाँलस्के ब्वंकेयेन् जिल्ला, प्रदेश आले केन्द्रीय तहटुल्के भिंगु ब्वय्खँ थ्येंकेयेन् सिरपाउ व श्याबास फयेन् काइत ल्हाहा ल्वाप्ठोङन् टुटि पाराक ल्येइरि स्वयेनुं थउ मिपिस्त थाबिय् तहकु थ्येंकेइत खोइँमदउ कुम्बुस् किरन् मुयेथेँ मुयेन् ग्वार्लाम्म ठइ म्वाले खँ तार्नसिन् भलो चित्याकुपे नुगर हीययेन् मिखालान् ख्वबि हाइरि अस्वभाविक मखे । उ ब्वङकुठी दुपान ज्ये येँगन् च्वंगुपिसिन् भ्रष्टाचार येँगन् च्वन, ब्वङकुठीय् इज्जत म्वकेर्जु हँगन् पिपान खँन् डायेन् लिङाइ स्वयेन् दुपानय् खेउ खँ हाति खेउँ ? भ्रष्टाचार गु ब्यलाकु हाति ज्येकु, गुन्गुन् मिलैजुयेन् येँग खेङ् आले आमे ल्याखाय् दसि दमु हर्स समाजय् लाङाकु ह्यालेन् क्येँगन् कार्वाही येरिउरि बल पितकाइ फइ मल मखे हर्स भ्ष्टचार यत्चु हङ खँ मुल मुलकु लायन लि माङार्स बालरेउ रा ?

उ ब्वङकुठी चल्यारित दकेय् विद्यालय व्यवस्थापन समिति दुपान च्वंगुपिसिन् हाबिय् समितिन् येँग ज्येखँ गिनागु दमु, हातिउरि उपलब्धिमूलक ज्ये येँगन् तरै हँग खँङ् दोखसेनुं सिके काइ फइमल्दन । आउ थउ हाबिय् पदकु म्वचोङ अर्थकु मेपिस्त दोष बियेन् राक येँग खेर्स आमु सरासर गलत जुर ज्यउ । लित हाबिन्नसि आमुतु समिति दुपान हातिं पदकु च्वँगन् थउखेन्नय् दुजपिसिन् जुकुन् सिके मेप्सिन् मसिके बामलकु ज्येखँ येँगन्, ल्याखाः थातकोत येँगन् तयेन् समिति हिलेम्वाले जुर्स आमुङ् मभिंगु ज्येतु खेउँ, वय् लागिनुं दसि हाखेन हायेन् हातिउरि कार्वाही येरिमल्गु खेउँ आमु येर्स बाँलकु जुयेउरा ?

थन्केसि राजकुलेश्वर ब्वँगकुठी त राजनीति म्येथइरि चौर दकेइम्वाले खोइँ दमु । देशय् सत्ताय् बागडोरकु येउ राजनीतिक पार्टीय् मिपेन् येर्सं ब्वङकुठी हँग दोखुसें साझी ठाइँ खेउँ, विद्या व ज्ञान काइत आखर ब्वंगु मुचापिस्ततु असर जुके न आखर ब्वंकेउ गुरुपिसिन् बामलकु पाराक ल्येइ जिर न आमु ब्वँगकुठी सोंकेइत च्वंगु समितिय् मूलमिन्नसि दुजपिसिन् चलखेल येरिजिर, यिनागु खँकु द्वाल्खामि दोखुसेनुं चासो पितकाइ मल्गु खोईदमु ।

थन्केसिय् मूलगुरु (प्रधानाध्यापक) प्रकाश दाहाल नाप बाँपिझ्यालाय् सह–सम्पादक बालकृष्ण पासान् थन्केसि जुयेन्च्वंग् विद्यालय व्यवस्थापन समितीय पुनर्गठनकु जु अवैधानिक व अनियमित जुयेन् च्वन हँग खँकु जिज्ञासा तर्नसिन् दाहालजुन छुसाय् खँ गिथि दमु आन्थितु तयेन् तरगु, ल स्वइलौ,–

“स्कूलकु गुरुपेन् ज्येयेरित येरहिन् ओनहिन् । उ येल्पनुं चलैजुयेन् च्वंगु प्रकृया जुर, गिथिकि गुनानुं बुवारय् लोखु तु सार हँगन् येल्पनुं त्वँगन् च्वइँतन्, गुनानुं आमु बुवारय् लोखुन् दोख्सेत मग थ्यात्केइ ठाकयेउ हँगन् घत्के लोखु येउ मुहानलान् पाइप तयेन् हाइत व्यवस्था येरि लागिन् चच्छिं न्हिच्छिं खटैजु खोँगन् उ ज्येखँ बाँलरेउ हँगन् लिखन उइँम्वालेउ । आले गुनुं थिमा ययेन् मेगटुल्के बुवारय् लोखु त्वँगन् च्वंगुन् थन्हु ओतिय् लोखु तोइँ म्वखोन् हँगन् प्वँग थिनागु म्वजुरा ?

राजकुलेश्वर ब्वँग कुठीय् विव्यसय् गठन येँग ज्येखँय् ल्याखाकु,
चैत २३ तिथी व्यवस्थापन समितिकु च्वंगु दुजपे टुंगो जुर,
चैत २४ तिथी दोखुनु दुजपिस्त फोन व सिकेय पति बियेन् २६ तिथीकु बैठक च्वँइत सत्तय् जुर, चैत २५ तिथीकु हाबिय् विव्यसय् मूलमि भाजु हर्क बहादुर श्रेष्ठन् फोन येँगन् बैठक लिबि येरित ईनाप येँगन्लि समितिय् छ्याञ्जेजु मूलगुरु प्रकाश दाहाल न मेबु दुजपिस्त उ खँ तर्नसिन् अभिभावकय् पक्षलान् सहमति जुइधोङ लागिन् मनोनित दुजन् हँग भरकु बैठक लिछोइमजि हँगन्लि आमु खँ हर्क बहादुर गुरुत बिर्न हर्क बहादुर गुरुन् थउ मोचोन्के गुन्तरि आमु बैठककु मूलमि दकेयेन् बैठक पारित येरिउरिले हँगन् न्येन्ङसिन् प्रकाश दाहाल गुरुन् फट्टुल्के थउतु थ्येन्द जासिन् यदि मायार्गु हर्स बैठककु येउ दोखुनु स्वयेन् दन् ड्रवाकुय् हैसियत् न आम्ततु मूलमि दकेइरि जानकारी बियेजिन ।

आउ आर्थिक ल्याखाय् खँ ल्हाइ मल्नसिन्–
ब्वँग कुठीय् आर्थिक ल्याखाय् बारेकु खँ न्येन्ङ प्रकाश दाहाल गुरुन् च्वयेन् छुसाय् खँ यिनागु दमु,–
”आर्थिक ल्याखा जुकुन् मखे ब्वँग कुठीकु जुयेन् च्वंगु दोख्ता ज्येखँय् अनुगमन, मूल्यांकन व प्रतिवेदन दकेउ सामाजिक परिक्षण समितिन् येँगन् च्वन । आले मेबु भीमेश्वर नगरपालिकालान् अनुगमन येरित छुसाय् मिन् यउ ओन्गु (आयव्यय) गिनागु दम हाति जुयेन् च्वन हँगन् हरहिसाब स्वयेन्तु च्वंगु दम । जिन् उ ब्वँग कुठीकु च्वँगन् ज्ये येँग उलि दँ जुइधोन्जु अझटुल्के उकुय् हातिं हानी नोक्सानी येँगन्तय् मद, यदि दउ जुर्स आमु अनुगमन समितिन् म्वाहे म्वाल्गु जु । आउ ययेन् मिपिसिन् निराधार दोषारोपण येँगन् अपजस बिम्वले जुकुन् खेङ् मेबु हातिं मखे । यदि गिब्लानुं आमु दोष व आरोप प्रमाणित जुर हर्स कानुनी ल्याखान् सजाय बुइत जि तैयार” हगन् छुसायेन्तये दमु ।

आउ राजकुलेश्वर ब्वँगकुठी त आखर ब्वंकेय् द्यगल दकेइरि रा खा व खिचा ल्वाकुथेँ थिम्हा निस्म्हा त ल्वात्के द्वाल्खाय् इज्जत त लाङाकु ब्याङ्न निभार पायेथेँ पाके पिपानय् मिपिस्त साप्याखन् क्येँगथेँ क्येइँरि छिजि दोखसे थउ खँ हाति दमु ?

उ ब्वँग कुठीत थउ मूल छेँ लुओनके पल्टकयेन् जिर रा दोखुनु वास्तीतु हिल्येन् न्हुलु वास्ती फिके बाँलस्के भिंके क्येइँरिखेउँ छिजितु ल्हाहाकु च्वन । गुनान् हाति हरेउरा, बोल बियेउरा, लिखन खँ डेङन् लोँ प्वयेंरा हँगन् च्वन्गु हर्स द्वाल्खाय् ख्वाल् गुन्लाय् दाउरेय् ख्वाल् थिनागु जुइत हातिं ब्यला लगैजुयेउ मखे ।

आमु कारण्न द्वाल्खा देश त एमाले, काँग्रेस, राप्रपा, जसपा, लोसपा व माओवादीय् किल्ला गढ हँगन् ओँसिकेइरि मखे कि छिजि दोखुसें द्वाल्खा हँगन् ओँसिकेइत निर्न चाइलौ हँगन् उ खँ उकुतु जाउदित अनुमति कार्गु ।
लिखन हाती ईनाप यगतु हर्स छिजिन छिजीन् थउ द्वाल्खा दकेर्गु हर्स साझी खँकु नाप चोङन सल्लाह यङन हाती यङन गिथी उईरी हङन् छलफल यङन थि जुईलौं आले हाखेन उईलौं । मखे हर्स एैराक व वाले थोसीय लागिन् जुकुन द्वाल्खा लुङमोवन्केईलौं ……जय द्वाल्खा ! जय भीमसेन् !

Written by 

Related posts

Leave a Comment

error: Content is protected !!