बाँपीझ्यालाकु लसकुस

बाँपीझ्यालाकु लसकुस

दोखुनु सोयन हाखेन उ वाँपीझ्याला www.bampijhyala.com वेभ साईटकु थपिस्त लसकुस यतगु ।

वाँपीझ्याला नेवार समूदायय प्राचिन झ्याला खेङ । पीपालान सोर्ङ खोई मदउ दुपानलान् सोर्ङ खोईदउ ज्याला छेँय पहिला टोकु तय खोईदमु । उ झ्यालाय मुल सामरीक विशेषता खोईदमु । दुपानालान् सोर्ङ छर्लङ्ग खोईदउ तर पिपानालान् सोङ्र्ग दुपानय आकृती खोईमदउ जुयलागिन् सुरक्षाय दृष्ट्रिकोणन् तय झ्याला जुयलागिन् वय महत्व दमु । मेवु खेन्न उ बाँपीझ्यालाय नाम द्वाल्खा नेपाल भाषाकु करङय झ्याला हतै हर्स स्वःनिगकु उ बाँपीझ्यालाय नाम टिकिझ्याः हतै । वय अर्थ टिक टिक छिरविेर झ्याला अर्थकु थुई दमु । यउता जुर्सङ द्वाल्खाकु थि थि झ्यालाय प्रचलन दउ दमु । छिजि नेवारपे पुर्खा पीसीन इनागु झ्याला हात्त दकेरजु ज्यउ हाखेन छिजिन् दुपान्लान नसितु सोर्गु हर्स उ खँ थुईदम । छिजि मि गीनागु वाँपीझ्यालाड. आनागुतु खेड. मीपीस्त पीपालान सोर्ङ आमे वास्तविकता हातिड. खोईमद दुपानलान सोर्गु हर्स दोखुनु खोईदम ।

उ वाँपीझ्यालाय् थौतु ईतिहास दम छिजिन् उ वाँपीझ्याला त पीपानाय् मखे छिजी दुपानाय् मिखा, चेतनाय् मिखा, विचारय् मिखा, आले द्वाल्खाय् नेवार समुदायय थौ मा भाषा म्वात्केउ आन्दोलनय्त प्वारचिय्न तउ मु¥या, आले गसपुडन् तऊ साङत् खेड. वाँपीझ्याला । द्धाल्खाय् नेवर समुदाय पिसिन न्हुन हाय नेपाल (नेवार) भाषात् लिवी लिवी टुल्ले म्वात्के तईत् यीनागु साङत्, त्वास हो ग्वाहार विउ वुद्धिजिविपे दातिकु वाँपीझ्याला थेंई मल । आपे भावना हो चिन्तनत वाँपीझ्यालान् दुपानलाई पीत हाई फई मल, गीथी छिजी कुठाकु वाँपीझ्याला पीपान्लान निभारय् त्वाकौ दुत यर आन्थींतु आनागु वुद्धिजिवी, समाजसेवी, राजनितिज्ञपे विचारत वाँपीझ्यालाय् प्वाकल लान् दुत हायन् वाँपीझ्याला दुपानलान् गुन मीपेन् वाँलाकु गुन मिपेन् जनताय् पक्षधर आम खँ त वाँपीझ्यालान् पीतस्वय् थेतु आम उत्पीडीत जनता हो श्रमिक नेवार पीसीनुड. स्वई फईमल आम खँय् वैचारिक पक्ष त ग्वाहार विइउरि ज्यःखः तुड. वाँपीझ्यालाय आउय् ज्यःखंः खेङ ।

उ जुयलागिन् ईसिन उ ४१ गुर ल्याखाः टुल्ले साफर पतीकु पित काईत सफल जुर्गु आउ थपेतु माया, ग्वाहारन थनुय न्हिकु अनलाईन खँपतिय रुपकु वेभ साईट (ईन्टरनेट) दके हाखेन उईत सफल जुयन चोनगु । उ दोखुनु जस थपिस्ततु यर । आन्थितु द्वाल्खा आले नेपाल दुपान चोङनदिउ नेवार समुदाय नाप नापङ, शुभचिन्तकपे ज्ञान, बिज्ञान, ईतिहास, बाखन, चिय खँ, म्ये म्वाले ख्वाले चोय खँ पिस्त थेन्केई फईरा हङन उ अभियानकु लगई जुयन थनु उकु थेईत सफल जुर्गु । ईथीतु ग्वाहार नाप लत्कु हर्स थनुय सोयन केसीय न्हीकु हाखेन उई फईरा हङन आश आले विश्वास कायन चोनगु ।
थनु सोयन झिमगुदँ हाखेन नसी ईसिन उ वाँपीझ्याला लछिपती पितकाय खँ त लुवन्के विरगु । थौ मा भाषा हो द्वाल्खाय संस्कृतत म्वात्के तईत हातिङ ग्वाहार जुयउरा हङन द्वाल्खा नेपाल भाषालान् पितकाय उ पति दाती दातीकु गुल्प थात गुल्प कोत जुर्सङ थनु उन थौतु पाराककु लिङायन थपे हाखेन वेभसाईड (ईन्टरनेट) कु टुल्के थेईत सफल जुय थपेन दोखुनु भाषा, सँस्कृतीत माया यकु द्वाल्खाय दाजुकिंज, ताताकेहेपेन हो शुभचिन्तक पिस्त सिकेरगु । थौ मा भाषा हो संस्कृती मिपे थौ ज्यान सोयन प्यारो जुयलागिन् वत गिथी यङन म्वात्के तईरी हाखेन यईरी हो वयलागिन् हाति यर्स छिजिन थौ मा भाषा छ्यालेन हाखेन ओङन वय संरक्षण यरी फई हङन बिचार आदान प्रदान यरीउरी हिसावन् उ पतित गसान गसान वेभसाईड (ईन्टरनेट) कु थेन्केईत सफल जुय खँ दोखुनसेत सिकेरगु ।


गुङ भाषा, संस्कृती आमु भाषा, संस्कती छ्याल्गु जातिपे पहिचान खेङ । थौ भाषा, थौ ठाँई ज्यान सोयनुङ प्यारो जुुर । उ खँ त छिजि गुनानुङ मखेहरी मफगु हात्त हर्स भाषा थिगुर राष्ट्रय सम्पति हो वय नापनापङ भाषाभाषी, जातजातीपे गौरव उङ खेङ । भाषा म्वार्स जुकुन जाति म्वारेउ । उ खँ भिङकेङ बाँलकु हात हर्स भाषा थिगुर अस्थित्व ओसिकेउ लो खेङ । देश दुपान जातजाती गत्के दर्सङ दोखुसेय थौ थौ व्यागल व्यागल भाषा, कला हो संस्कृती दमु । नेवार जातिय नेपाल भाषा हो लिपिन नेपाल त विश्वकु स्वतन्त्र राष्ट्रय रुपकु ओसिके तरई । छिजी पूर्खापिसीन त्वार्त वङ, देउ देगल, नेपालय पर्यटन व्यवसायय मुल लो जुयन च्वन । छिजि संस्कृती, परम्परा विश्वकु तु नपना जुयन च्वन । नेपाल गत्के भाषीक, गत्के जाती, गत्के संस्कृती दउ देश खेङ । उ खँ त नेपालय संविधानन स्वीकार यङन तरै । आन्थितु देश दुपान दउ दोखुनु भाषापिस्त राष्ट्रीय भाषाय मान्यता वियन तरै । तर व्यवहारकु थिगुर जुकुन पर्वते खस भाषा छ्यालेन च्वन, मेवु जातिपे भाषात कोत्यालेन तरै । नेपालय संविधान हो ऐनन दोखुनु भाषात मान बियन तरै ।


आन्थितु छिजी द्वाल्खाय नेपाल भाषाय ब्यागलतु महत्व दमु । स्वःनिग दुपानय नेपाल भाषा सोयन छिजि द्वाल्खाय नेपाल भाषा गत्केङ पाउ दम । द्वाल्खा नेपाल भाषा द्वाल्खान्ली, तौथुल, दुती लिस्ती हो जेठलकूङ आउटुल्ले निरन्तर छ्यालेन ययन च्वनहिन् छिजी सोयन वातीचा पाके । नेपालकू दउ निस्ताजी नेपाल भाषाकु थिताय प्रतिनीधित्व द्वाल्खा नेपाल भाषान् यङन ययन च्वन हर्स थिताय प्रतिनिधित्व स्वःनिय नेपाल भाषान यङन ययन चोन । संस्कृतीविद् शताब्दी पुरुष भाजु डा. सत्यमोहन जोशीन् थौ खँकु भाषिक शब्दवाली हो वय खलाईरीकु सोर्ङ द्वाल्खा नेपाल भाषा मेवु जातिन खँ लाय नेपाल भाषा सोयन फरक स्रोतय रुपकु काई मल्गु धारणा तयन दियन तरै । प्राचिन द्वाल्खा शहरन समकालिन नेपालय भर्जिन सिटी हरी मल्गु धारणा तयन दिरहिन् । आउ मेवु ठाँईपेन गत्केङ कारणन् नेवार जातीय बाहुल्यता घुमई जुउ व्यला दमु । द्वाल्खाकु आमु व्यला यई मोधोङ व्यला दमु । मेवु खँ हाती हर्स छिजी भाषा थनुकेसी थनुकेसी हत्ङ हत्ङ ताङन वङन च्वन ।


उतु खँ छिजिन मनकु कायन छिजिन थौ माँ भाषाय लागीन हातिन फरई आमुन ग्वाहार यरी मल्गु थनुय आवश्यकता जुयन च्वन । ईथिथु आउ सरकारय खेन्नलानुङ स्थानिय मा भाषा, संस्कृती, चाडपर्वपे संरक्षण यङन हिल्केईमल्गु जिम्मेवारी जुय लागिन् मेगहयथे स्थानिय सरकार मदौ ब्यला मखे । थनु स्थानिय सरकार दमु आमु जुयलागिन् वय संरक्षण यङन हिल्केईत जिम्मेवारी काई मल्गु खोई दमु । उ दोखुनु खँत मध्यनजर तयन उ बाँपिझ्याला लछिपतीलान बाँपिझ्याल न्हिपतीय रुपकु वेभसाईड (ईन्टरनेट) कु हिल्के ययन चोनगु । वयलागिन् थपसिन् हातिन फरई आमुन ग्वाहार यरीतु मल हङन् द्वाल्खा दुपान, पिपान आले पिदेशकु चोङन ययन दियन चोङ्गु दोखुनु द्वाल्खावासी हो शुभचिन्तकपे नाप ईनाप यगतु । उ खँकु ईसिन दुपान नुगरनसी आश आले विश्वास कायन चोनगु । लिखन हाति हतगु हर्स छिजि मा भाषालान् जुकुङ उ पति हिल्केर्ङ बात्चा समस्या जुई फरई हङन नेपाल खस भाषातङ ट्याङन खँपेन तयन ययन चोङ दमु । उ न्हिपतीकु हातीङ थात कोत जुई फरई आम केङन ग्वाहार यङन दिसीन् हङन दोखुनु भाषा, संस्कृत खेन्न माया दउ दाजुकिंज, ताताकेहेपिस्त हो शुभचिन्तकपिस्त इनाप यतगु । उतु ईसिन कामना यङन सदाङ थपे ग्वाहारय अपेक्षा यङन थउ मा भाषा प्रति प्रतिवद्ध जुईत ईनाप यतगु ।

Written by 

Related posts

Leave a Comment

error: Content is protected !!